తెలంగాణలో డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ అమలులోకి వస్తే రాష్ట్ర రాజకీయ సమీకరణాలు పూర్తిగా మారిపోవడం ఖాయం. ముఖ్యంగా 2029 సాధారణ ఎన్నికలను దృష్టిలో పెట్టుకుని కేంద్ర ప్రభుత్వం వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు అమలు, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన—ఈ రెండు కలిసి ఎన్నికల రూపురేఖలను కొత్త దిశలోకి తీసుకెళ్తాయి.ప్రస్తుతం తెలంగాణలో 17 లోక్సభ స్థానాలు ఉన్నప్పటికీ, తాజా డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ అనంతరం ఈ సంఖ్య 26కు పెరగనుంది. ఇది కేవలం సంఖ్య పెరగడం మాత్రమే కాదు—ప్రతి నియోజకవర్గం యొక్క భౌగోళిక పరిమితులు, జనాభా సమతుల్యత, సామాజిక వర్గాల ప్రాతినిధ్యం వంటి అంశాల్లో కూడా భారీ మార్పులు చోటు చేసుకుంటాయి.
2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా ఈ పునర్విభజన జరుగనుంది. అయితే, ఈ అంశంపై కొంత వివాదం కూడా ఉంది. దక్షిణాది రాష్ట్రాలు, ముఖ్యంగా తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాలు, జనాభా నియంత్రణలో ముందున్నప్పటికీ, ఉత్తర భారత రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే సీట్ల పెంపులో నష్టపోయే అవకాశం ఉందని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్ర రాజకీయ నాయకులు తమ అభిప్రాయాలను బలంగా వ్యక్తం చేస్తున్నారు.రంగారెడ్డి జిల్లా ఉదాహరణగా తీసుకుంటే, అధిక జనాభా కారణంగా ప్రస్తుతం ఉన్న నియోజకవర్గాలు విభజించబడే అవకాశాలు ఉన్నాయి. మల్కాజిగిరి వంటి భారీ ఓటర్ల సంఖ్య కలిగిన నియోజకవర్గం రెండు భాగాలుగా విభజించబడే అవకాశం ఉంది. అదే విధంగా హైదరాబాద్ నగర పరిధిలో కూడా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన జరుగుతుంది.
ఇక ఉత్తర తెలంగాణ ప్రాంతంలో నిజామాబాద్, ఆదిలాబాద్, కరీంనగర్ జిల్లాలను పునర్విభజించి కొత్త స్థానాలు సృష్టించే అవకాశం ఉంది. ఇది ఆ ప్రాంత ప్రజలకు మరింత ప్రత్యక్ష ప్రాతినిధ్యం కల్పించనుంది. మెదక్ జిల్లాలో కూడా కొత్త నియోజకవర్గం ఏర్పాటుకు అవకాశాలు ఉన్నాయి.దక్షిణ తెలంగాణలో మహబూబ్నగర్, నాగర్కర్నూలు ప్రాంతాలను విభజించి మరో లోక్సభ స్థానం సృష్టించే అవకాశం ఉంది. అలాగే వరంగల్, ఖమ్మం, నల్గొండ ప్రాంతాల్లో జనాభా పెరుగుదల దృష్ట్యా రెండు కొత్త స్థానాలు రావచ్చు. ఈ మార్పులు ప్రాంతీయ సమతుల్యతను పెంచే దిశగా ఉంటాయి.
మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు అమలైతే, తెలంగాణలో కనీసం 33% లోక్సభ స్థానాలు మహిళలకు కేటాయించబడతాయి. అంటే 26 స్థానాల్లో సుమారు 9 స్థానాలు మహిళలకు రిజర్వ్ అవుతాయి. ఇది రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో మహిళల పాత్రను గణనీయంగా పెంచుతుంది. అసెంబ్లీ స్థాయిలో కూడా మహిళలకు సుమారు 55 స్థానాలు కేటాయించే అవకాశం ఉంది.ఈ పరిణామాలు రాజకీయ పార్టీల వ్యూహాల్లో పెద్ద మార్పులకు దారితీస్తాయి. అభ్యర్థుల ఎంపిక, కుల-వర్గ సమీకరణాలు, ప్రాంతీయ ప్రభావం—all these factors will be recalibrated. కొత్తగా ఏర్పడే నియోజకవర్గాల్లో పార్టీలు బలమైన స్థానిక నాయకత్వాన్ని ముందుకు తేవాల్సి ఉంటుంది.
డీలిమిటేషన్ కమిటీ ఏర్పాటు తర్వాత ప్రజాభిప్రాయం సేకరణ కీలకం అవుతుంది. స్థానిక ప్రజలు, రాజకీయ పార్టీలు, సామాజిక సంస్థలు తమ అభిప్రాయాలను వెల్లడించే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియ పారదర్శకంగా జరిగితే ప్రజాస్వామ్యానికి మరింత బలం చేకూరుతుంది.ఇక రాజకీయంగా చూస్తే, ఈ మార్పులు అధికార పార్టీలకు, ప్రతిపక్షాలకు రెండింటికీ సవాలుగా మారతాయి. కొత్త నియోజకవర్గాల్లో పాత బలహీనతలు బయటపడవచ్చు, కొత్త అవకాశాలు కూడా వస్తాయి. ముఖ్యంగా పట్టణ ప్రాంతాల్లో రాజకీయ పోటీ మరింత పెరుగుతుంది.
మొత్తం మీద తెలంగాణలో డీలిమిటేషన్, మహిళా రిజర్వేషన్ అమలు—ఇవి రెండూ కలిసి రాష్ట్ర రాజకీయ భవిష్యత్తును కొత్త దిశలోకి తీసుకెళ్తాయి. 2029 ఎన్నికలు ఈ మార్పుల తొలి పరీక్షగా నిలుస్తాయి. ప్రజల అభిప్రాయం, రాజకీయ పార్టీల వ్యూహాలు—ఈ రెండింటి ఆధారంగా కొత్త రాజకీయ సమీకరణాలు ఎలా రూపుదిద్దుకుంటాయో చూడాలి.
