తెలంగాణ నీటి హక్కులను తాకట్టు పెట్టింది ఎవరు? బీఆర్ఎస్‌పై కాంగ్రెస్ ఫైర్

యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్ నిర్మాణ వ్యయం, దిగుమతి బొగ్గు ఒప్పందాలు, తెలంగాణ సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, కృష్ణా జలాల పంపిణీ అంశాలపై తెలంగాణ రాజకీయాల్లో మరోసారి మాటల యుద్ధం మొదలైంది. గత బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వ హయాంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలపై కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ప్రశ్నలు సంధిస్తుండగా, ప్రభుత్వాన్ని అప్రతిష్ఠపాలు చేసేందుకు ప్రతిపక్షం ప్రయత్నిస్తోందన్న విమర్శలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. నీటి హక్కులు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి ఖర్చులు, బొగ్గు కొనుగోలు ఒప్పందాలు, ప్రాజెక్టుల నిర్మాణంలో వ్యయభారం వంటి అంశాలు రాజకీయ చర్చకు కేంద్రంగా మారాయి.

కరువు పరిస్థితులకు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వమే కారణమని బీఆర్ఎస్ నేతలు ఆరోపించడం సరికాదని కాంగ్రెస్ నాయకత్వం వాదిస్తోంది. ఎల్‌నినో ప్రభావం అనేక ప్రాంతాల్లో వాతావరణ పరిస్థితులను ప్రభావితం చేస్తోందని, తెలంగాణలో ఏర్పడే ప్రతి సమస్యకు రాజకీయ కారణాలను ఆపాదించడం సరికాదని పేర్కొంటోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్‌తో పాటు బ్రిటన్, జపాన్ వంటి ప్రాంతాల్లోనూ వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం ఉంటే అక్కడ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వమే కారణమా అని ప్రశ్నిస్తోంది.

కరువు, వర్షాభావ పరిస్థితులను శాస్త్రీయంగా పరిశీలించకుండా రాజకీయ విమర్శలకు దిగడం వల్ల సమస్య పరిష్కారం కాదని కాంగ్రెస్ నేతలు అంటున్నారు. అయితే వాతావరణ పరిస్థితులతో పాటు సాగునీటి నిర్వహణ, జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలు, పంటల ప్రణాళిక, ప్రభుత్వ విధానాలు కూడా వ్యవసాయంపై ప్రభావం చూపుతాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

కృష్ణా జలాల పంపిణీపై మళ్లీ వివాదం

తెలంగాణకు కృష్ణా జలాల్లో జరిగిన కేటాయింపులు, గత ప్రభుత్వాలు తీసుకున్న నిర్ణయాలపై కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తోంది. 2015లో కృష్ణా జలాల పంపిణీకి సంబంధించి తెలంగాణకు 299 టీఎంసీలు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు 515 టీఎంసీలు సరిపోతాయని పేర్కొంటూ ఎవరు అంగీకరించారని ప్రశ్నిస్తోంది. ఈ అంశంపై గతంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు తెలంగాణ నీటి హక్కులకు నష్టం చేశాయని కాంగ్రెస్ నాయకులు ఆరోపిస్తున్నారు.

కృష్ణా జలాల పంపిణీ అనేది కేవలం రాజకీయ ఆరోపణలతో తేల్చే అంశం కాదు. సంబంధిత ఒప్పందాలు, ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయాలు, అధికారిక లేఖలు, నీటి వినియోగ లెక్కలు, రాష్ట్రాల మధ్య జరిగిన చర్చలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. తెలంగాణ ఏర్పడిన తర్వాత నీటి హక్కుల విషయంలో రాష్ట్రానికి అన్యాయం జరిగిందా లేదా అన్నది అధికారిక రికార్డుల ఆధారంగా అంచనా వేయాలి.

కృష్ణా, గోదావరి జలాల అంశాలపై అసెంబ్లీలో సమగ్ర చర్చ జరగాలని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం సవాల్ విసురుతోంది. గత ప్రభుత్వ హయాంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు, ప్రాజెక్టుల నిర్మాణ పురోగతి, రాష్ట్రానికి వచ్చిన ప్రయోజనాలు, ఎదురైన నష్టాలపై బహిరంగ చర్చకు సిద్ధమని ప్రకటిస్తోంది.

పాలమూరు ప్రాజెక్టులపై ప్రశ్నలు

పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకంతో పాటు భీమా, నెట్టెంపాడు, కోయిల్‌సాగర్, ఎస్‌ఎల్‌బీసీ, డిండి, సీతారామసాగర్ వంటి సాగునీటి ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం, పూర్తి స్థాయి వినియోగంపై కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ప్రశ్నలు సంధిస్తోంది. ముఖ్యంగా పాలమూరు ప్రాంతానికి సాగునీరు అందించే ప్రాజెక్టుల విషయంలో గత ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యతలపై విమర్శలు చేస్తోంది.

పాలమూరు-రంగారెడ్డి ప్రాజెక్టు ద్వారా కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలకు నీరు అందించడం కీలకమని కాంగ్రెస్ నేతలు పేర్కొంటున్నారు. పంపులు ప్రారంభించి నీటిని తరలించే ప్రయత్నాలు చేస్తుంటే ప్రతిపక్షం విమర్శలు చేయడం తగదని వాదిస్తున్నారు.

అయితే ప్రాజెక్టుల పనుల పురోగతి, నిర్మాణ వ్యయం, నీటి లభ్యత, పంపింగ్ సామర్థ్యం, ఆయకట్టు లక్ష్యాలు వంటి అంశాలను విడివిడిగా పరిశీలించాలి. ఒక ప్రాజెక్టు ప్రారంభమైందని చెప్పడం మాత్రమే సరిపోదు. లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ప్రాంతాలకు ఎంత నీరు చేరింది? ఎంత భూమికి సాగునీరు అందింది? ఎంత వ్యయం జరిగింది? అన్న వివరాలు కూడా ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండాలి.

యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్ నిర్మాణ వ్యయంపై వివాదం

యాదాద్రి థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్ నిర్మాణ వ్యయం కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ విమర్శల్లో ప్రధాన అంశంగా మారింది. గతంలో సుమారు రూ.17,950 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ఒప్పందం కుదిరిందని, తర్వాత ప్రాజెక్టు వ్యయం గణనీయంగా పెరిగిందని కాంగ్రెస్ నేతలు ఆరోపిస్తున్నారు. ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం సుమారు రూ.37,781 కోట్లకు చేరినట్లు పేర్కొంటూ ఈ పెరుగుదలకు కారణాలేమిటని ప్రశ్నిస్తున్నారు.

ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో వ్యయ పెరుగుదల చోటుచేసుకుంటే దానికి కారణాలను ప్రజలకు వివరించాల్సిన బాధ్యత సంబంధిత సంస్థలపై ఉంటుంది. నిర్మాణ కాలంలో ధరల మార్పులు, అదనపు పనులు, సాంకేతిక మార్పులు, పరికరాల సరఫరా, వడ్డీ భారం వంటి అంశాలు మొత్తం వ్యయాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. అందువల్ల అసలు ఒప్పందం, సవరించిన అంచనాలు, చెల్లింపులు, పనుల పురోగతిని పోల్చి చూడటం అవసరం.

యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్‌కు సంబంధించిన వ్యయంపై కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం లేవనెత్తిన ప్రశ్నలకు అధికారిక పత్రాలు, ఆడిట్ నివేదికలు, సంబంధిత సంస్థల వివరణల ద్వారా స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. వ్యయ పెరుగుదల ఉందన్న అంశం ఒక్కటే అవినీతి జరిగినట్లు నిరూపించదు. అయితే ప్రజాధనంతో నిర్మించే భారీ ప్రాజెక్టుల్లో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం తప్పనిసరి.

దిగుమతి బొగ్గు ఒప్పందాలపై విచారణకు సిద్ధమంటున్న ప్రభుత్వం

యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్‌కు అవసరమైన బొగ్గు సరఫరా విషయంలోనూ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం పలు ప్రశ్నలు సంధిస్తోంది. 2016లో దిగుమతి బొగ్గుకు సంబంధించి ఒప్పందాలు జరిగాయని, సుమారు 14 మిలియన్ టన్నుల వార్షిక అవసరంలో ఏడు మిలియన్ టన్నుల దిగుమతి బొగ్గు అంశం ప్రస్తావనకు వచ్చిందని ఆరోపిస్తోంది.

దేశీయ బొగ్గు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ దిగుమతి బొగ్గుపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి ఎందుకు ఏర్పడిందన్నది ప్రభుత్వం ప్రశ్నిస్తోంది. సింగరేణి బొగ్గు వినియోగానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉండగా, గతంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు రాష్ట్ర విద్యుత్ రంగంపై అదనపు భారాన్ని మోపాయన్నది కాంగ్రెస్ వాదన.

ఈ అంశంలో ఒప్పందాల అసలు నిబంధనలు, బొగ్గు నాణ్యత, సరఫరా పరిమాణం, రవాణా ఖర్చులు, దేశీయ బొగ్గు లభ్యత, టెండర్ల వివరాలు కీలకంగా మారనున్నాయి. దిగుమతి బొగ్గు కొనుగోలు నిర్ణయం ఎందుకు తీసుకున్నారు? దాని వల్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి ఖర్చుపై ఎలాంటి ప్రభావం పడింది? ఒప్పందాల అమలులో ఏవైనా లోపాలు ఉన్నాయా? అన్న ప్రశ్నలకు దర్యాప్తు లేదా అధికారిక సమీక్ష ద్వారా సమాధానాలు లభించాలి.

కేటీఆర్ దిగుమతి బొగ్గు వ్యవహారంపై విచారణ కోరుతూ లేఖ రాసినట్లు కాంగ్రెస్ నేతలు ప్రస్తావిస్తున్నారు. ఈ అంశంపై ఏ విచారణకైనా సిద్ధమని ప్రభుత్వం ప్రకటిస్తున్న నేపథ్యంలో విచారణ పరిధి, దర్యాప్తు సంస్థ, పరిశీలించాల్సిన ఒప్పందాలు వంటి వివరాలు కీలకం కానున్నాయి.

సింగరేణి బొగ్గు వినియోగంపై దృష్టి

యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్‌లో దేశీయ బొగ్గు వినియోగాన్ని పెంచేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్లు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం చెబుతోంది. నైనీ కోల్ బ్లాక్ నుంచి బొగ్గు సరఫరా, సింగరేణి వనరుల వినియోగం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టినట్లు పేర్కొంటోంది. దేశీయ బొగ్గును ఉపయోగించడం వల్ల దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

అయితే బొగ్గు నాణ్యత, తేమ శాతం, బూడిద పరిమాణం, ఉష్ణ విలువ, ప్లాంట్ రూపకల్పనకు అనుకూలత వంటి సాంకేతిక అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఒక రకం బొగ్గును మరొక రకంతో మార్చాలంటే విద్యుత్ ప్లాంట్ సామర్థ్యం, పరికరాల పనితీరు, పర్యావరణ ప్రమాణాలపై ప్రభావాన్ని నిపుణులు పరిశీలించాలి.

యాదాద్రి ప్లాంట్‌లో బొగ్గు సరఫరా నిరంతరంగా కొనసాగడం, విద్యుత్ ఉత్పత్తి లక్ష్యాలను చేరుకోవడం, ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని నియంత్రించడం రాష్ట్ర విద్యుత్ రంగానికి ముఖ్యమైన అంశాలు.

విద్యుత్ ఉత్పత్తి వ్యయంపై లెక్కలు

యాదాద్రి, భద్రాద్రి, మణుగూరు, కొత్తగూడెం వంటి విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల యూనిట్ ఉత్పత్తి వ్యయాలను పోలుస్తూ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది. యాదాద్రిలో యూనిట్ విద్యుత్ ఉత్పత్తికి ఎక్కువ ఖర్చు అవుతోందని, ఇతర ప్లాంట్లతో పోలిస్తే వ్యయ వ్యత్యాసం ఉందని ఆరోపిస్తోంది.

అయితే విద్యుత్ ఉత్పత్తి ఖర్చును పోల్చేటప్పుడు ఇంధన వ్యయంతో పాటు నిర్మాణ పెట్టుబడి, రుణాలపై వడ్డీ, నిర్వహణ ఖర్చులు, ప్లాంట్ వినియోగ సామర్థ్యం, ఉత్పత్తి పరిమాణం, బొగ్గు రవాణా ఖర్చులు వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

యాదాద్రి ప్రాజెక్టు వల్ల భవిష్యత్తులో రాష్ట్రంపై అదనపు ఆర్థిక భారం పడుతుందన్న కాంగ్రెస్ వాదనను అంచనా వేయడానికి దీర్ఘకాలిక వ్యయ నమూనాలు, విద్యుత్ కొనుగోలు ఒప్పందాలు, ప్లాంట్ పనితీరు వివరాలు అవసరం. ప్రతి యూనిట్‌కు అయ్యే వ్యయంలో తేడా ఉన్నప్పటికీ, ఆ తేడా వెనుక ఉన్న కారణాలను విశ్లేషించినప్పుడే సరైన నిర్ణయానికి రావచ్చు.

మేడిగడ్డ, గోదావరి ప్రాజెక్టులపై రాజకీయ పోరు

గోదావరి జలాల వినియోగం, మేడిగడ్డ బ్యారేజీ సమస్యలు కూడా రాజకీయ చర్చలో భాగమయ్యాయి. మేడిగడ్డ నిర్మాణం, మరమ్మతులు, భవిష్యత్తులో చేపట్టాల్సిన చర్యలపై నిపుణుల నివేదికలు, సాంకేతిక పరిశీలనలు కీలకంగా మారాయి. బ్యారేజీ భద్రత, నిర్మాణ నాణ్యత, మరమ్మతుల అవసరం వంటి అంశాలను రాజకీయ వాదనలకు అతీతంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

గోదావరి జలాలను రాష్ట్ర ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా వినియోగించేందుకు ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం, నిర్వహణ, నీటి నిల్వ సామర్థ్యం, సాగునీటి పంపిణీపై స్పష్టమైన కార్యాచరణ అవసరం. గత ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు, ప్రస్తుత ప్రభుత్వ చర్యలు రెండింటినీ ఒకే విధమైన ప్రమాణాలతో సమీక్షించినప్పుడే ప్రజలకు వాస్తవ పరిస్థితులు తెలుస్తాయి.

ఫామ్‌హౌస్‌కు నీటి సరఫరాపై ఆరోపణలు

కొండపోచమ్మ జలాశయం నుంచి పంచపాండవుల చెరువుకు నీటిని తరలించే మార్గం, అక్కడి నుంచి కేసీఆర్ ఫామ్‌హౌస్‌కు చెందిన భూములకు నీరు అందుతున్నాయన్న ఆరోపణలను కాంగ్రెస్ నేతలు ప్రస్తావిస్తున్నారు. ఈ అంశంపై నిజనిర్ధారణ కమిటీ ఏర్పాటు చేయాలన్న డిమాండ్‌ను కూడా ముందుకు తెస్తున్నారు.

ఈ ఆరోపణలపై వాస్తవాలను నిర్ధారించాలంటే కాలువల నిర్మాణ రికార్డులు, నీటి విడుదల అనుమతులు, పంపింగ్ వ్యవస్థ, విద్యుత్ కనెక్షన్లు, నీటి వినియోగ వివరాలు పరిశీలించాలి. ఏ భూములకు ఎంత నీరు అందుతోంది? అందుకు చట్టబద్ధమైన అనుమతులు ఉన్నాయా? ఇతర రైతులతో పోలిస్తే ప్రత్యేక సౌకర్యం కల్పించారా? అన్న అంశాలకు ఆధారాలతో సమాధానం రావాలి.

వ్యక్తిగత ఆరోపణలు రాజకీయంగా ఎంతటి చర్చకు దారితీసినా, అధికారిక విచారణ ద్వారానే నిజానిజాలు నిర్ధారించాలి. ప్రజా వనరుల వినియోగంలో సమానత్వం, పారదర్శకత ఉండాలని రైతులు కోరుకోవడం సహజం.

అవినీతి ఆరోపణలు.. విచారణతోనే స్పష్టత

సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, విద్యుత్ ప్లాంట్లు, బొగ్గు ఒప్పందాలు, ప్రభుత్వ ఆస్తుల నిర్వహణ వంటి అంశాల్లో ప్రజాధనం భారీగా ఖర్చవుతుంది. అందువల్ల ఈ రంగాల్లో అవకతవకలు జరిగాయనే ఆరోపణలు వచ్చినప్పుడు వాటిని రాజకీయ ఆరోపణలుగానే వదిలేయకుండా ఆధారాలతో పరిశీలించాలి.

కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం గత ప్రభుత్వంపై ప్రశ్నలు సంధిస్తుండగా, బీఆర్ఎస్ కూడా తన నిర్ణయాలకు సంబంధించిన వివరణలను ప్రజల ముందు ఉంచాల్సిన అవసరం ఉంది. ఒప్పందాల పత్రాలు, ఆర్థిక లెక్కలు, ప్రాజెక్టుల పురోగతి, ఆడిట్ నివేదికలు అందుబాటులో ఉంటే ప్రజలకు వాస్తవాలను అంచనా వేసే అవకాశం లభిస్తుంది.

అసెంబ్లీ చర్చకు సిద్ధమా?

కృష్ణా, గోదావరి జలాలు, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్, దిగుమతి బొగ్గు ఒప్పందాలపై అసెంబ్లీలో సమగ్ర చర్చ జరగాలని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం కోరుతోంది. గత ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పాల్సిందేనని అధికార పార్టీ నేతలు అంటున్నారు. మరోవైపు, ఈ అంశాలపై రాజకీయ విమర్శల కంటే వాస్తవాలు, అధికారిక రికార్డులు, నిపుణుల అభిప్రాయాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.

తెలంగాణ ప్రజలకు కావాల్సింది పరస్పర ఆరోపణలు మాత్రమే కాదు. సాగునీటి సమస్యలకు పరిష్కారం, తక్కువ వ్యయంతో విద్యుత్ ఉత్పత్తి, బొగ్గు సరఫరాలో పారదర్శకత, ప్రాజెక్టుల భద్రత, ప్రజాధనానికి జవాబుదారీతనం.

యాదాద్రి పవర్ ప్లాంట్ వ్యయం, బొగ్గు కొనుగోలు ఒప్పందాలు, కృష్ణా జలాల పంపిణీపై లేవనెత్తిన ప్రశ్నలకు సంబంధిత పత్రాలు, స్వతంత్ర పరిశీలన, శాసనసభ చర్చ ద్వారా స్పష్టత రావాలి. ఆరోపణలు నిజమని తేలితే బాధ్యులపై చట్టప్రకారం చర్యలు తీసుకోవాలి. ఆరోపణలకు ఆధారాలు లేకపోతే అవి కూడా స్పష్టంగా తేలాలి.

రాజకీయాలు మారవచ్చు. ప్రభుత్వాలు మారవచ్చు. కానీ నీటి హక్కులు, విద్యుత్ భద్రత, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, ప్రజాధనం వినియోగం వంటి అంశాలు తెలంగాణ భవిష్యత్తును ప్రభావితం చేస్తాయి. అందుకే ఈ వివాదాల్లో రాజకీయ ప్రయోజనాల కంటే ప్రజా ప్రయోజనాలే ప్రధానంగా ఉండాలి.