డిలిమిటేషన్ నేపథ్యంలో తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ మధ్య సీట్ల పెంపు తేడా ఒక ముఖ్యమైన రాజకీయ చర్చగా మారుతోంది. అంచనాల ప్రకారం తెలంగాణలో లోక్సభ సీట్లు 17 నుంచి 26కి పెరుగుతుంటే (+9), ఆంధ్రప్రదేశ్లో 25 నుంచి 38కి పెరగనున్నాయి (+13). ఈ వ్యత్యాసం కేవలం సంఖ్యల మార్పు కాదు, భవిష్యత్ రాజకీయ శక్తి సమీకరణాలపై ప్రభావం చూపే అంశం. ఏపీకి ఎక్కువ సీట్లు రావడం వల్ల కేంద్ర రాజకీయాల్లో ప్రభావం పెరిగే అవకాశం ఉండగా, తెలంగాణలో అంతర్గత సామాజిక సమీకరణాలు మరింత కీలకంగా మారతాయి.
తెలంగాణ సామాజిక సర్వే డేటా చూస్తే రాష్ట్ర రాజకీయాల దిశ స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది. బీసీలు 46.25%, ముస్లింలను కలిపితే 56.33% వరకు ఉండటం వల్ల రాష్ట్రంలో అతిపెద్ద ఓటు బ్యాంక్ ఈ వర్గాలదే. ఎస్సీలు 17.43%, ఎస్టీలు 10.45%, ఓసీలు 15.79% ఉన్నారు. అంటే సంఖ్యాపరంగా చూస్తే బీసీలు ప్రధాన రాజకీయ నిర్ణయాత్మక శక్తిగా మారే పరిస్థితి ఉంది. ఇప్పటివరకు పూర్తిస్థాయి రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం దక్కలేదనే వాదన ఉన్న ఈ వర్గం, డిలిమిటేషన్ తర్వాత మరింత ప్రభావవంతంగా మారే అవకాశం ఉంది.
కులాల వారీగా చూసినప్పుడు కూడా ఆసక్తికర పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. మాదిగలు (10.3%), ముదిరాజ్ (7.4%), లంబాడీలు (6.8%), యాదవులు (5.7%), రెడ్డి (4.8%) వంటి వర్గాలు కలిసి దాదాపు 35% జనాభా కలిగి ఉన్నాయి. అంటే ఎన్నికల్లో ఈ వర్గాల మద్దతు లేకుండా ఏ పార్టీకి గెలుపు కష్టమవుతుంది. ఇదే కారణంగా భవిష్యత్లో కూటమి రాజకీయాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఒక్క వర్గం ఆధారంగా గెలవడం కష్టమవుతుండగా, బహుళ వర్గాల సమీకరణ అవసరం పెరుగుతుంది.
డిలిమిటేషన్ తర్వాత నియోజకవర్గాల సరిహద్దులు మారడం వల్ల పాత రాజకీయ సమీకరణాలు కూడా మారిపోతాయి. ఒక నియోజకవర్గంలో ఉన్న ఓటర్ల కూర్పు పూర్తిగా మారిపోవచ్చు. దీంతో ఇప్పటి వరకు బలంగా ఉన్న నేతలు కూడా కొత్త పరిస్థితులకు సరిపోయేలా వ్యూహాలు మార్చుకోవాల్సి వస్తుంది. అలాగే ఎస్సీ, ఎస్టీ రిజర్వేషన్ సీట్లు కూడా జనాభా ఆధారంగా మారే అవకాశం ఉంది. కొన్ని కొత్త రిజర్వ్ సీట్లు వస్తే, కొన్ని ప్రస్తుత సీట్లు మారిపోవచ్చు.
తెలంగాణలో ముఖ్యంగా బీసీ రాజకీయాలు మరింత బలపడే అవకాశం ఉంది. 56%కు పైగా ఉన్న ఈ వర్గం ఎన్నికల ఫలితాలను ప్రభావితం చేసే స్థాయిలో ఉంది. అందువల్ల రాజకీయ పార్టీలు అభ్యర్థుల ఎంపికలో, మేనిఫెస్టోలో, సంక్షేమ పథకాలలో బీసీ వర్గాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. అదే సమయంలో ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాల ప్రాతినిధ్యం కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్తో పోలిస్తే తెలంగాణలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. ఏపీలో సీట్ల పెంపు వల్ల సంఖ్యాపరంగా కేంద్రంలో ప్రభావం పెరిగితే, తెలంగాణలో సామాజిక సమతుల్యత ప్రధాన రాజకీయ అంశంగా మారుతుంది. అంటే ఒక రాష్ట్రంలో సంఖ్యా శక్తి రాజకీయాలు ఉంటే, మరొక రాష్ట్రంలో సామాజిక సమీకరణ రాజకీయాలు ముందుకు వస్తాయి.
ఇక్కడ అసలు ప్రశ్న ఏమిటంటే — జనాభా ఆధారంగా ఉన్న వర్గాలకు తగిన రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం లభిస్తుందా? డిలిమిటేషన్ ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పే అవకాశాన్ని ఇస్తుంది. కానీ అదే సమయంలో కొత్త అసమానతలు కూడా సృష్టించే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే ఈ ప్రక్రియను కేవలం సాంకేతికంగా కాకుండా, సామాజిక న్యాయం కోణంలో కూడా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది.
మొత్తానికి, డిలిమిటేషన్ తెలంగాణలో రాజకీయ దిశను పూర్తిగా మార్చే సామర్థ్యం కలిగిన ప్రక్రియ. ఇది సీట్ల సంఖ్య పెంపు మాత్రమే కాదు, వర్గాల మధ్య శక్తి సమీకరణాలను మళ్లీ నిర్వచించే అవకాశం. భవిష్యత్ ఎన్నికల్లో ఎవరు ఆధిపత్యం చెలాయిస్తారు అన్నది ఈ మార్పులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. రాజకీయ పార్టీలు ఇప్పటి నుంచే ఈ మార్పులను అర్థం చేసుకుని వ్యూహాలు రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇది వచ్చే కొన్ని దశాబ్దాల రాజకీయ భవిష్యత్తును నిర్ణయించే కీలక దశగా మారబోతోంది.
