రాష్ట్రపతి నుంచి సుప్రీంకోర్టు వరకు.. ప్రజాస్వామ్యం కోసం పోరాటం ఆపేది లేదు!

ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై ఆందోళనలు.. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముకు ప్రతిపక్ష కూటమి వినతిపత్రం.. సోమవారం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించనున్న నేతలు

న్యూఢిల్లీ: దేశంలో ఎన్నికల ప్రక్రియ, ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై ప్రతిపక్షాల ఆందోళనలు మరోసారి రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. ఎన్నికల్లో ఓట్ల అక్రమాలు జరిగాయంటూ ప్రతిపక్ష ఇండియా కూటమి నేతలు రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్మును కలిసి వినతిపత్రం సమర్పించారు. ఈ అంశంపై తమ పోరాటాన్ని కొనసాగిస్తామని, అవసరమైన అన్ని రాజ్యాంగబద్ధమైన మార్గాలను అన్వేషిస్తామని కాంగ్రెస్ అగ్రనేత రాహుల్ గాంధీ స్పష్టం చేశారు. రాష్ట్రపతిని కలిసిన అనంతరం సోమవారం భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిని కలిసి వినతిపత్రం అందజేయనున్నట్లు ఆయన ప్రకటించారు.

ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై తమకు ఉన్న అభ్యంతరాలను దేశ అత్యున్నత రాజ్యాంగ పదవిలో ఉన్న రాష్ట్రపతి దృష్టికి తీసుకెళ్లడంతో పాటు, న్యాయవ్యవస్థ ద్వారా కూడా తమ వాదనలను వినిపించేందుకు ప్రతిపక్షాలు సిద్ధమవుతున్నాయి. ఈ పరిణామం దేశ రాజకీయాల్లో చర్చకు దారితీసింది.

రాష్ట్రపతిని కలిసిన ప్రతిపక్ష నేతలు

కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే, లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అధినేత్రి మమతా బెనర్జీతో పాటు ఇండియా కూటమికి చెందిన పలువురు నేతలు రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్మును కలిశారు. ఎన్నికల సంఘం పనితీరు, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ వ్యవహారశైలి, ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియపై తమ ఆందోళనలను వివరిస్తూ వినతిపత్రం సమర్పించారు.

ప్రతిపక్ష నేతల వాదన ప్రకారం, ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రజల్లో విశ్వాసం నిలవాలంటే ఓటర్ల జాబితాల రూపకల్పన నుంచి ఓట్ల లెక్కింపు వరకు ప్రతి దశ పారదర్శకంగా ఉండాలి. ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు, చేర్పులు, ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించిన ఫిర్యాదులపై సమగ్ర వివరణ ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత ఎన్నికల సంఘంపై ఉందని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఈ సమావేశం ద్వారా తమ అభ్యంతరాలను రాష్ట్రపతి దృష్టికి తీసుకెళ్లడమే కాకుండా, రాజ్యాంగ సంస్థల జవాబుదారీతనంపై విస్తృత చర్చ జరగాలని ప్రతిపక్షాలు కోరుతున్నాయి.

‘ఓట్ల దొంగతనం’ ఆరోపణలపై ఆధారాలు కోరిన రాష్ట్రపతి

రాష్ట్రపతితో జరిగిన సమావేశం అనంతరం రాహుల్ గాంధీ చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. ఎన్నికల్లో ఓట్ల దొంగతనం జరిగిందన్న తమ ఆరోపణలను రాష్ట్రపతి తోసిపుచ్చలేదని, ఆ ఆరోపణలకు సంబంధించిన ఆధారాలను సమర్పించాలని కోరారని ఆయన వెల్లడించారు.

దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియపై తమకు అనుమానాలు ఉన్నాయని, 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికలతో పాటు ఇతర ఎన్నికలకు సంబంధించిన అంశాలపైనా సమాధానాలు కావాలని ప్రతిపక్ష నేతలు కోరుతున్నారు. ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి తమ వద్ద ఉన్న సమాచారాన్ని సమీకరించి, అవసరమైన ఆధారాలను సమర్పించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని వారు చెబుతున్నారు.

అయితే, రాష్ట్రపతి ఆరోపణలను అంగీకరించారని లేదా ఎన్నికల్లో అక్రమాలు జరిగినట్లు నిర్ధారించారని భావించడం సరికాదు. రాహుల్ గాంధీ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, ఆమె ఆధారాలు కోరారు. ఎన్నికల్లో అక్రమాలు జరిగాయన్నది ప్రతిపక్షాల ఆరోపణ మాత్రమే. వాటి నిజానిజాలు సంబంధిత ఆధారాలు, అధికారిక విచారణలు, న్యాయపరమైన పరిశీలన ద్వారా తేలాల్సి ఉంటుంది.

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌పై చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్

ప్రతిపక్ష కూటమి సమర్పించిన వినతిపత్రంలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ రాజీనామా చేయాలనే డిమాండ్‌తో పాటు పలు ఎన్నికల సంస్కరణల ప్రతిపాదనలు ఉన్నట్లు వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి.

ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియను నిలిపివేయడం, ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ యంత్రాల స్థానంలో బ్యాలెట్ పత్రాల వినియోగాన్ని పునరుద్ధరించడం, గత రెండేళ్లలో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికలపై సమీక్ష వంటి అంశాలను కూడా ప్రతిపక్షాలు ప్రస్తావించాయి. ఎన్నికల కమిషనర్లకు చట్టం ద్వారా కల్పించిన రక్షణలకు సంబంధించిన నిబంధనలపై కూడా వారు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు.

ఈ డిమాండ్లు ప్రతిపక్షాల వైఖరిని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. వాటిని అమలు చేయాలా వద్దా అన్నది సంబంధిత రాజ్యాంగ, చట్టపరమైన ప్రక్రియలు, అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలు, సమర్థ అధికారుల పరిశీలనకు లోబడి ఉంటుంది.

సోమవారం సుప్రీంకోర్టు వైపు అడుగులు

రాష్ట్రపతిని కలిసిన అనంతరం తమ తదుపరి చర్యలపై రాహుల్ గాంధీ స్పష్టత ఇచ్చారు. సోమవారం ఇదే బృందం భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిని కలిసి వినతిపత్రం సమర్పించనున్నట్లు ప్రకటించారు. ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై తమకు ఉన్న అభ్యంతరాలను న్యాయవ్యవస్థ దృష్టికి తీసుకెళ్లడం ఈ ప్రయత్నంలో ప్రధాన అంశంగా కనిపిస్తోంది.

రాజ్యాంగ వ్యవస్థలో రాష్ట్రపతి, ఎన్నికల సంఘం, సుప్రీంకోర్టులకు వేర్వేరు బాధ్యతలు, అధికారాలు ఉన్నాయి. ఎన్నికల నిర్వహణలో ఎదురయ్యే సమస్యలపై ఎన్నికల సంఘానికి ఫిర్యాదు చేయడం, చట్టపరమైన పరిష్కారాల కోసం న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించడం ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో భాగం.

అయితే, ప్రధాన న్యాయమూర్తికి వినతిపత్రం సమర్పించడం ఒక్కటే ఏ ఆరోపణనైనా నిర్ధారించదు. సంబంధిత అంశంపై న్యాయస్థానం ఏ చర్య తీసుకుంటుంది, విచారణకు స్వీకరిస్తుందా, ఎలాంటి ఆదేశాలు జారీ చేస్తుంది అన్నది న్యాయపరమైన ప్రక్రియపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఎన్నికల సంఘంపై విశ్వాసం ఎందుకు ముఖ్యం?

భారత ప్రజాస్వామ్యంలో ఎన్నికల సంఘం కీలకమైన రాజ్యాంగ సంస్థ. స్వేచ్ఛాయుతంగా, నిష్పక్షపాతంగా ఎన్నికలు నిర్వహించడం, ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రజల్లో విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టడం దాని ప్రధాన బాధ్యతల్లో భాగం.

ఓటర్ల జాబితాలో పేరు లేకపోవడం, అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు తొలగించారనే ఫిర్యాదులు, ఒకే వ్యక్తి పేరుతో అనేక నమోదులున్నాయనే అభ్యంతరాలు, ఎన్నికల నిర్వహణపై అనుమానాలు వంటి అంశాలు వెలుగులోకి వచ్చినప్పుడు వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అదే సమయంలో, సరైన ఆధారాలు లేకుండా ఆరోపణలను నిర్ధారిత వాస్తవాలుగా ప్రచారం చేయడం కూడా సముచితం కాదు.

ప్రతి ఫిర్యాదును పరిశీలించి, తప్పులు ఉన్నట్లు తేలితే వాటిని సరిదిద్దడం, ఫిర్యాదులపై తీసుకున్న చర్యలను పారదర్శకంగా వెల్లడించడం ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రజల నమ్మకాన్ని పెంచుతుంది. రాజకీయ పార్టీలు తమ అభ్యంతరాలను ఆధారాలతో సమర్పించాలి. ఎన్నికల సంఘం కూడా తన నిర్ణయాలకు సంబంధించిన వివరణలను ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచాలి.

ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణపై రాజకీయ చర్చ

‘ఏ ఒక్క అవకాశాన్ని వదులుకోము.. ప్రజాస్వామ్యం గెలిచే వరకు పోరాడుతాం’ అన్న రాహుల్ గాంధీ వ్యాఖ్యలు ప్రతిపక్షాల తదుపరి కార్యాచరణకు సంకేతంగా నిలుస్తున్నాయి. రాష్ట్రపతిని కలవడం, సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించేందుకు సిద్ధమవడం ద్వారా ఎన్నికల ప్రక్రియపై తమ అభ్యంతరాలను జాతీయ స్థాయిలో ముందుకు తీసుకెళ్లాలని ప్రతిపక్షాలు భావిస్తున్నాయి.

మరోవైపు, ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై చేసే ఆరోపణలు రాజకీయ విమర్శలకే పరిమితం కాకుండా ఆధారాలతో పరిశీలించబడాలి. ఎన్నికల వ్యవస్థపై విమర్శలు వచ్చినప్పుడు వాటికి వాస్తవాల ఆధారంగా సమాధానాలు రావడం కూడా అంతే ముఖ్యం.

ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయాలంటే ఓటు హక్కు రక్షణ, పారదర్శకమైన ఓటర్ల జాబితాలు, నిష్పక్షపాత ఎన్నికలు, ఫిర్యాదుల పరిష్కారం, రాజ్యాంగ సంస్థల స్వతంత్రత వంటి అంశాలపై నిరంతర దృష్టి అవసరం.

రాష్ట్రపతికి సమర్పించిన వినతిపత్రం తర్వాత ప్రతిపక్షాలు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించనున్నట్లు ప్రకటించడం ఈ వివాదంలో తదుపరి కీలక దశ. ఆధారాలను ఎలా సమర్పిస్తారు, ఎన్నికల సంఘం ఆరోపణలపై ఏ వివరణ ఇస్తుంది, న్యాయపరంగా ఎలాంటి పరిణామాలు చోటుచేసుకుంటాయి అన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.

ఎన్నికల్లో అక్రమాలు జరిగాయన్న ఆరోపణలు నిజమని తేలితే వాటిపై చట్టప్రకారం చర్యలు తీసుకోవాలి. ఆరోపణలకు తగిన ఆధారాలు లభించకపోతే వాటిని కూడా నిష్పక్షపాతంగా పరిశీలించాలి. రాజకీయ విభేదాలకు అతీతంగా ప్రజల ఓటు హక్కు, ఎన్నికల పారదర్శకత, రాజ్యాంగ సంస్థలపై విశ్వాసం కాపాడటం అత్యంత కీలకం.

రాష్ట్రపతి నుంచి సుప్రీంకోర్టు వరకు సాగనున్న ఈ రాజకీయ, న్యాయపరమైన ప్రయత్నాలు ఎలాంటి ఫలితాన్ని ఇస్తాయన్నది రాబోయే పరిణామాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రజాస్వామ్యంలో ఆరోపణలకంటే ఆధారాలు, రాజకీయ నినాదాలకంటే పారదర్శకత, అనుమానాలకంటే నిష్పక్షపాత విచారణే అంతిమంగా ప్రజల విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టగలవు.

Election Commission Controversy