ద్వేష రాజకీయాలా? వ్యూహాత్మక చదరంగమా?… పెను మూల్యం చెల్లించిన రాష్ట్ర ప్రయోజనాలు!

Vijayasai Reddy Political Strategy  పై ఏపీ రాజకీయాల్లో చర్చ. జగన్ మతం, రెడ్డి ఓట్లు, తిరుమల లడ్డూ వివాదం, టీడీపీ–ఎన్డీఏ విభేదాల నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ప్రయోజనాలపై విశ్లేషణ.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ప్రస్తుతం మరోసారి కులం, మతం, వ్యక్తిగత విశ్వాసాలు చర్చనీయాంశంగా మారాయి. విధానాలు, అభివృద్ధి, ఉపాధి, సాగునీరు, రాజధాని, ప్రత్యేక హోదా వంటి రాష్ట్ర సమస్యలపై రాజకీయ పోరాటం జరగాల్సిన సమయంలో.. నాయకుల వ్యక్తిగత విశ్వాసాలు, మతపరమైన గుర్తింపులు, కుల సమీకరణాలు ప్రధాన రాజకీయ ఆయుధాలుగా మారుతున్నాయనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.

ఇటీవల మాజీ రాజ్యసభ సభ్యుడు విజయసాయిరెడ్డి చేసిన కొన్ని వ్యాఖ్యలు ఈ చర్చకు మరింత ఆజ్యం పోశాయి. ముఖ్యంగా వైఎస్ జగన్‌మోహన్ రెడ్డి మత విశ్వాసాలు, ‘రెడ్డి’ ఇంటిపేరు, ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాలపై ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. అక్టోబర్ 8, 2026న తిరుపతిలో విజయసాయిరెడ్డి చేసిన వ్యాఖ్యల్లో జగన్ హిందూ మతంలోకి రావాలని, రెడ్డి పేరుతో హిందువులు, క్రైస్తవుల ఓట్లను ఆకర్షించేందుకు ప్రయత్నించకూడదని అన్నారు.

అయితే ఇక్కడ అసలు ప్రశ్న ఒక్కటే. రాజకీయ పోరాటం విధానాలపై జరగాలా? వ్యక్తిగత మత విశ్వాసాలపై జరగాలా?

రాజకీయ ప్రత్యర్థిత్వం.. వ్యక్తిగత విశ్వాసాల వరకు ఎందుకు?

భారత రాజ్యాంగం ప్రతి పౌరుడికి తన మతాన్ని ఆచరించే స్వేచ్ఛను కల్పించింది. ఒక వ్యక్తి ఏ మతాన్ని విశ్వసిస్తున్నాడు? ఏ పద్ధతిలో ప్రార్థిస్తున్నాడు? అతని కుటుంబ నేపథ్యం ఏమిటి? వంటి అంశాలు వ్యక్తిగత పరిధికి సంబంధించినవి.

అందువల్ల ఒక రాజకీయ నాయకుడి విధానాలను విమర్శించాలంటే.. ఆయన పాలన, నిర్ణయాలు, అవినీతి ఆరోపణలు, అభివృద్ధి పనులు, ఆర్థిక విధానాలు, ప్రజా సమస్యలపై ప్రశ్నించడం ప్రజాస్వామ్య పద్ధతి.

కానీ వ్యక్తిగత మత విశ్వాసాలను ఎన్నికల రాజకీయాల్లో ఆయుధంగా మార్చడం మాత్రం సమాజంలో మరింత విభజనకు దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.

విజయసాయిరెడ్డి తాజా వ్యాఖ్యలను పరిశీలిస్తే.. ఆయన ప్రధానంగా జగన్ రాజకీయంగా రెండు వర్గాల ఓట్లను పొందేందుకు మతాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారని ఆరోపిస్తున్నారు. ఇదే అంశాన్ని ఆయన కొత్త రాజకీయ పార్టీ ప్రతిపాదనల నేపథ్యంలో కూడా ప్రస్తావించారు. మరోవైపు ఈ వ్యాఖ్యలను కొందరు రాజకీయ విశ్లేషకులు జగన్‌కు ఉన్న సంప్రదాయ రాజకీయ మద్దతును లక్ష్యంగా చేసుకున్న వ్యూహంగా విశ్లేషిస్తున్నారు.

2018లో టీడీపీ–ఎన్డీఏ విభేదాలు

విజయసాయిరెడ్డి రాజకీయ ప్రయాణాన్ని పరిశీలించినప్పుడు 2018 కాలం కూడా కీలకంగా కనిపిస్తుంది.

2014లో తెలుగుదేశం పార్టీ, బీజేపీ కలిసి ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి కేంద్రంలో ఎన్డీఏ ప్రభుత్వంలో భాగస్వాములయ్యాయి. అయితే ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా, విభజన హామీల అమలు వంటి అంశాలపై టీడీపీ–బీజేపీ మధ్య విభేదాలు పెరిగాయి.

2018లో టీడీపీ ఎన్డీఏ నుంచి బయటకు వచ్చింది. అప్పట్లో ప్రత్యేక హోదా అంశం కేంద్ర–రాష్ట్ర రాజకీయ సంబంధాల్లో ప్రధాన వివాదంగా మారింది. ఆ సమయంలో విజయసాయిరెడ్డి రాజ్యసభలో వైఎస్సార్‌సీపీ తరఫున కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని తీవ్రంగా ప్రశ్నించారు. పార్లమెంటులో టీడీపీ ఆందోళనలపైనా ఆయన విమర్శలు చేశారు.

విజయసాయిరెడ్డి తర్వాతి కాలంలో ఈ రాజకీయ పరిణామాన్ని వైఎస్సార్‌సీపీ వ్యూహంలో భాగంగా వివరించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. అయితే టీడీపీ–ఎన్డీఏ విడిపోవడానికి ఒక్క వ్యక్తి వ్యూహమే కారణమని నిర్ధారించడం కంటే, ప్రత్యేక హోదా, కేంద్ర నిధులు, విభజన హామీలు, రాజకీయ ఒత్తిళ్లు వంటి అనేక అంశాలను కలిపి చూడాల్సి ఉంటుంది.

2019లో రాజకీయ సమీకరణాల మార్పు

2018లో టీడీపీ ఎన్డీఏ నుంచి బయటకు రావడం, ఆ తర్వాత 2019 ఎన్నికలు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలను పూర్తిగా మార్చాయి.

2019 ఎన్నికల్లో వైఎస్సార్‌సీపీ భారీ మెజారిటీతో అధికారంలోకి వచ్చింది. టీడీపీ ఘోర పరాజయాన్ని ఎదుర్కొంది. ఆ సమయంలో కేంద్రంతో టీడీపీ సంబంధాలు, ప్రత్యేక హోదా డిమాండ్, బీజేపీతో విభేదాలు వంటి అంశాలు కూడా ఎన్నికల రాజకీయాల్లో చర్చకు వచ్చాయి.

ఇక్కడ ఒక కీలక అంశం ఉంది. ఒక పార్టీ రాజకీయంగా లాభపడటం వేరు.. రాష్ట్రానికి దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనం కలగడం వేరు.

కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలు సజావుగా ఉండటం, రాష్ట్రానికి రావాల్సిన నిధులు, ప్రాజెక్టులకు అనుమతులు, మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, పారిశ్రామిక పెట్టుబడులు వంటి అంశాల్లో రాజకీయ విభేదాల ప్రభావం ఉండవచ్చు. అయితే ఏ నిధి ఎందుకు ఆలస్యమైంది? ఏ ప్రాజెక్టు ఎందుకు ఆగింది? దానికి రాజకీయ విభేదాలే కారణమా? లేక ఆర్థిక, పరిపాలనా, న్యాయపరమైన ఇతర కారణాలున్నాయా? అనే అంశాలను విడివిడిగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

అమరావతి, పోలవరం.. రాష్ట్ర ప్రయోజనాలే అసలు ప్రశ్న

2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత కొత్త రాష్ట్రం అనేక ఆర్థిక, మౌలిక వసతుల సవాళ్లను ఎదుర్కొంది.

అమరావతి రాజధాని నిర్మాణం, పోలవరం ప్రాజెక్టు, జాతీయ రహదారులు, రైల్వే ప్రాజెక్టులు, పరిశ్రమలు, కేంద్ర సంస్థలు.. ఇవన్నీ రాష్ట్ర భవిష్యత్తుతో ముడిపడి ఉన్న అంశాలు.

అలాంటి సమయంలో రాష్ట్రంలోని ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలు కేంద్రంతో సంబంధాలను ఎలా నిర్వహించాయి? ఏ సమయంలో మిత్రపక్షాలుగా ఉన్నాయి? ఏ సమయంలో ప్రత్యర్థులుగా మారాయి? ఆ మార్పుల వల్ల రాష్ట్రానికి ఏం వచ్చింది? ఏం నష్టం జరిగింది? అనే అంశాలపై ప్రజలకు పూర్తి రాజకీయ లెక్కలు చెప్పాల్సిన అవసరం ఉంది.

ఒక పార్టీ ప్రత్యర్థిని ఓడించడానికి వేసిన వ్యూహం ఎన్నికల్లో విజయాన్ని ఇవ్వవచ్చు. కానీ అదే వ్యూహం రాష్ట్ర ప్రయోజనాలకు ప్రతికూలంగా మారితే.. చివరకు నష్టం భరించాల్సింది ప్రజలే.

తిరుమల లడ్డూ వివాదం.. మరోసారి మతం, రాజకీయాలు

ఇటీవల విజయసాయిరెడ్డి తిరుమల లడ్డూ వివాదంపైనా స్పందించారు. లడ్డూలో కల్తీ జరిగిందనేది నిజమే కానీ జంతువుల కొవ్వు కలిసిందనే ఆరోపణకు ఆధారాలు లేవని ఆయన వ్యాఖ్యానించినట్లు తాజా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.

2024లో తిరుమల లడ్డూ నెయ్యి వ్యవహారం దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద రాజకీయ వివాదంగా మారింది. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు గత ప్రభుత్వ హయాంలో లడ్డూ తయారీలో జంతు కొవ్వు కలిసిన నెయ్యి ఉపయోగించారనే ఆరోపణ చేశారు. వైఎస్సార్‌సీపీ ఆ ఆరోపణలను ఖండించింది.

తదుపరి దర్యాప్తులు, నెయ్యి సరఫరా, నాణ్యత, కల్తీ వంటి అంశాలపై వివిధ నివేదికలు వెలువడ్డాయి. అయితే “కల్తీ జరిగింది” అనే అంశం, “జంతు కొవ్వు కలిసింది” అనే నిర్దిష్ట ఆరోపణ రెండూ ఒకటే కాదు. అందువల్ల ఈ అంశంపై రాజకీయ ప్రకటనలకంటే అధికారిక దర్యాప్తు, న్యాయపరమైన నిర్ణయాలకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.

“తీర్థం తాగరు.. ప్రసాదం తినరు” అనే ఆరోపణలు

జగన్ దంపతులు తిరుమలకు వచ్చినప్పుడు తీర్థం తీసుకున్నట్లు నటిస్తారని, ప్రసాదం తీసుకుని పక్కన పెడతారని విజయసాయిరెడ్డి చేసిన వ్యాఖ్యలు కూడా రాజకీయ చర్చకు వచ్చాయి.

ఇలాంటి ఆరోపణలు నిజమా కాదా అన్నది సంబంధిత వ్యక్తుల వివరణలు, అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాల ఆధారంగా మాత్రమే తేలాలి. అయితే ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టం.

ఒక నాయకుడి మత విశ్వాసం ఆధారంగా అతని రాజకీయ హక్కును లేదా ప్రజల మద్దతును నిర్ణయించడం ప్రజాస్వామ్యానికి ఆరోగ్యకరమైన విధానం కాదు.

కులం.. మతం.. ఓటు బ్యాంకు

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో కుల సమీకరణాలు కొత్తవి కావు. ప్రతి రాజకీయ పార్టీ ఎన్నికల సమయంలో సామాజిక వర్గాల మద్దతు కోసం వ్యూహాలు రూపొందిస్తుంది.

కానీ కులాన్ని మతంతో కలిపి, ఒక సామాజిక వర్గాన్ని మరో వర్గానికి వ్యతిరేకంగా నిలబెట్టే ప్రయత్నాలు జరిగితే దాని ప్రభావం ఎన్నికల ఫలితాలను మించి సమాజంపై పడుతుంది.

“రెడ్డి ఓట్లు కావాలంటే హిందూ మతంలోకి రావాలి” అనే తరహా వ్యాఖ్యలు అందుకే విస్తృత చర్చకు దారితీశాయి. రాజకీయ విశ్లేషణలో దీనిని ఒక ఓటు బ్యాంకును లక్ష్యంగా చేసుకున్న రాజకీయ సందేశంగా చూడవచ్చు. అయితే ప్రజలు దాన్ని ఎలా స్వీకరిస్తారనేది వేరే ప్రశ్న.

అసలు పోటీ ఎవరి మధ్య?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కావాల్సింది కులాల మధ్య పోటీ కాదు.

మతాల మధ్య పోటీ కాదు.

వ్యక్తిగత విశ్వాసాలపై రాజకీయ యుద్ధం కాదు.

అభివృద్ధి నమూనాల మధ్య పోటీ.

ఎవరు మంచి రాజధాని నిర్మిస్తారు?

ఎవరు పోలవరాన్ని పూర్తి చేస్తారు?

ఎవరు పరిశ్రమలు తీసుకొస్తారు?

ఎవరు యువతకు ఉద్యోగాలు కల్పిస్తారు?

ఎవరు రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచుతారు?

ఎవరు రాష్ట్ర అప్పులను నియంత్రిస్తారు?

ఎవరు కేంద్రంతో రాష్ట్ర హక్కుల కోసం సమర్థంగా చర్చిస్తారు?

ప్రజలు ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కోరాలి.

వ్యూహం ఉండాలి.. కానీ రాష్ట్ర ప్రయోజనాలపై కాదు

రాజకీయాల్లో వ్యూహాలు సహజం. ప్రత్యర్థి పార్టీని ఓడించేందుకు రాజకీయ చదరంగం కూడా అవసరమే.

కానీ ఆ చదరంగంలో రాష్ట్ర ప్రయోజనాలు పావులుగా మారకూడదు.

ఒక పార్టీ ఓడిపోవచ్చు.

ఒక నాయకుడు గెలవచ్చు.

ఒక ప్రభుత్వం రావచ్చు.

మరో ప్రభుత్వం వెళ్లిపోవచ్చు.

కానీ అమరావతి, పోలవరం, రాయలసీమ నీరు, ఉత్తరాంధ్ర అభివృద్ధి, ఉద్యోగాలు, పెట్టుబడులు.. ఇవి ఏ పార్టీకి చెందినవి కావు. అవి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజల ఆస్తులు.

అందుకే రాజకీయ నాయకులు ఒకరిపై ఒకరు వ్యక్తిగత విమర్శలు చేసుకోవడం కంటే.. ప్రజలకు తమ పాలనా విధానాలపై సమాధానం చెప్పాలి.

చివరికి ప్రజలే నిర్ణేతలు

రాజకీయాల్లో మతం, కులం, వ్యక్తిగత విశ్వాసాలు ఎన్నికల సమయంలో చర్చకు రావడం పూర్తిగా కొత్త విషయం కాదు. కానీ అవే రాజకీయ చర్చకు కేంద్రబిందువుగా మారితే ప్రజా సమస్యలు వెనక్కి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది.

విజయసాయిరెడ్డి తాజా వ్యాఖ్యలు కూడా ఇప్పుడు ఇదే పెద్ద చర్చకు కారణమయ్యాయి. ఒకవైపు ఆయన జగన్ రాజకీయ విధానాలను, మతపరమైన రాజకీయాలను ప్రశ్నిస్తున్నారు. మరోవైపు ఆయన వ్యాఖ్యలు వ్యక్తిగత విశ్వాసాలను రాజకీయ ఆయుధాలుగా మార్చుతున్నాయనే విమర్శలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.

అంతిమంగా ఎవరి రాజకీయ వ్యూహం ఎంతవరకు ఫలిస్తుంది అన్నది ప్రజలే నిర్ణయిస్తారు. కానీ ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా ఉండాలి.

నాయకులు మారవచ్చు.. పార్టీలు మారవచ్చు.. కూటములు మారవచ్చు.. కానీ రాష్ట్ర ప్రయోజనాలు మాత్రం మారకూడదు.

రాజకీయ చదరంగంలో ప్రత్యర్థిని ఓడించడం ఒక వ్యూహం కావచ్చు.

కానీ ఆ వ్యూహం వల్ల ఆంధ్రప్రదేశ్ వెనుకబడితే.. గెలిచింది ఎవరు? ఓడిపోయింది ఎవరు?

ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాల్సింది రాజకీయ నాయకులే కాదు.. చరిత్ర కూడా.