65 పోస్టల్ బ్యాలెట్లు.. 63 చెల్లనివే!
ఓటు వేయడానికే ఇంత అయోమయమా? ప్రజాస్వామ్యాన్ని నడిపించే ఉద్యోగుల చేతిలోనే చెల్లని ఓట్లు!
ఒకే తప్పు.. 63 మంది చేతుల్లో ఎలా జరిగింది? నిర్లక్ష్యమా.. అవగాహన లోపమా.. అధికారుల శిక్షణా వైఫల్యమా?
APElections : ప్రజాస్వామ్యంలో ఓటు ఒక వజ్రాయుధం. ప్రభుత్వాలను మార్చగలదు.. పాలకుల తలరాతలను నిర్ణయించగలదు.. ప్రజల ఆకాంక్షలకు ప్రతిబింబంగా నిలవగలదు. అలాంటి ఓటు హక్కును వినియోగించుకోవడంలోనే చదువుకున్నవారు తడబడితే ప్రజాస్వామ్యానికి అంతకంటే దురదృష్టకరమైన విషయం మరొకటి ఉంటుందా? ఓటు హక్కు ప్రాధాన్యతపై ఉపన్యాసాలు ఇచ్చేవారే తమ చేతిలో ఉన్న బ్యాలెట్ను సక్రమంగా వినియోగించుకోలేకపోతే ఆ మాటలకు విలువేముంటుంది?
ఏలూరు జిల్లా కైకలూరు మండలంలో జడ్పీటీసీ ఎన్నికల పోస్టల్ బ్యాలెట్ లెక్కింపులో వెలుగుచూసిన పరిణామం ప్రజాస్వామ్యాన్ని ప్రేమించే ప్రతి ఒక్కరినీ ఆలోచింపజేయాలి. మొత్తం 65 పోస్టల్ బ్యాలెట్లు పోలవగా, అందులో తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థికి రెండు ఓట్లు మాత్రమే లభించాయి. మిగిలిన 63 ఓట్లు చెల్లనివిగా నమోదయ్యాయి. అంటే పోలైన పోస్టల్ బ్యాలెట్లలో దాదాపు 97 శాతం ఓట్లు చెల్లకుండా పోయాయి!
ఇది కేవలం ఒక సంఖ్య కాదు. ఎన్నికల ప్రక్రియపై సంధిస్తున్న ప్రశ్న. ఓటు వేయడం తెలియకపోవడమా? నిబంధనలు అర్థం చేసుకోకపోవడమా? లేక ఎన్నికల ప్రక్రియపై నిర్లక్ష్యమా?
ఒకటి మాత్రం స్పష్టం. పోస్టల్ బ్యాలెట్ విధానంపై సరైన అవగాహన లేకపోతే ఓటు వేయాలనే ఉద్దేశం ఉన్నా ఆ ఓటు చివరకు చెల్లని ఓటుగా మిగిలిపోతుంది.
పోస్టల్ బ్యాలెట్ అంటే రాకెట్ సైన్స్ కాదు!
హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదివి రావాల్సిన అవసరం లేదు. క్లిష్టమైన పరీక్ష రాయాల్సిన పనీ లేదు. ఎన్నికల సంఘం ఇచ్చిన సూచనలను ఒక్కసారి జాగ్రత్తగా చదివి, వాటిని క్రమపద్ధతిలో పాటిస్తే సరిపోతుంది.
పోస్టల్ బ్యాలెట్ ప్యాకెట్లో ఇచ్చిన సూచనల ప్రకారం అవసరమైన వివరాలు నమోదు చేయాలి. బ్యాలెట్ పేపర్పై నిర్దేశించిన విధంగా ఓటు వేయాలి. అనంతరం బ్యాలెట్ పత్రాన్ని Form 13-Bలోని కవర్లో ఉంచి సీల్ చేయాలి. అదే సమయంలో Form 13-A డిక్లరేషన్ను పూర్తిచేసి, అధీకృత అధికారి సమక్షంలో సంతకం ధ్రువీకరించుకోవాలి. అనంతరం ఎన్నికల సూచనల ప్రకారం Form 13-A, Form 13-Bలను Form 13-C పెద్ద కవరులో ఉంచి రిటర్నింగ్ అధికారికి పంపాలి.
ఇంతకంటే పెద్ద ప్రక్రియ ఏమీ కాదు. కానీ ఈ చిన్న ప్రక్రియలోనే ఇన్ని ఓట్లు చెల్లకుండా పోవడం విస్మయం కలిగిస్తోంది.
ఒకే తప్పు.. 63 మంది చేతుల్లో ఎలా జరిగింది?
ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతోంది. ఆంధ్రజ్యోతి ప్రచురించిన కథనం ప్రకారం, పోస్టల్ బ్యాలెట్ వినియోగించిన ఉద్యోగులకు ఐదు కవర్లు అందించారు. బ్యాలెట్ పత్రాలు, డిక్లరేషన్ ఫారాలను నిర్దేశించిన విధంగా వేర్వేరు కవర్లలో ఉంచాల్సి ఉంది. అయితే 63 మంది ఉద్యోగులు డిక్లరేషన్ ఫారాలను కూడా బ్యాలెట్ పత్రాలతో పాటు చిన్న కవర్లలోనే పెట్టి సీల్ చేసినట్లు ఆ కథనం పేర్కొంది. దీంతో పెద్ద కవరులో డిక్లరేషన్ లేకపోవడం వల్ల ఆ ఓట్లు చెల్లనివిగా పరిగణించినట్లు వెల్లడించింది.
ఈ వివరాలను అధికారిక తిరస్కరణ నివేదికతో ధ్రువీకరించాల్సి ఉన్నప్పటికీ, ఒకే రకమైన పొరపాటు ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో జరగడం ఆందోళన కలిగించే విషయం.
ఒక్కరిద్దరు పొరపాటు చేస్తే అర్థం చేసుకోవచ్చు. కానీ 63 మంది ఒకే విధమైన తప్పిదం చేశారంటే దాని వెనుక కారణాలను లోతుగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఉద్యోగుల నిర్లక్ష్యమా? పోస్టల్ బ్యాలెట్ విధానంపై అవగాహన లోపమా? లేక ఎన్నికల అధికారులు సరైన శిక్షణ ఇవ్వడంలో విఫలమయ్యారా?
పోస్టల్ బ్యాలెట్ అందించే సమయంలో ఏ పత్రం ఏ కవరులో ఉంచాలో స్పష్టంగా వివరించారా? నమూనా కవర్లతో ప్రదర్శించి చూపించారా? Form 13-A, Form 13-B, Form 13-C మధ్య తేడాలను అర్థమయ్యేలా చెప్పారా? ఒక చిన్న సూచనతో నివారించగలిగే పొరపాటు ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో ఎలా పునరావృతమైంది?
ఒకవైపు ఉద్యోగులు తమ ఓటు హక్కును సక్రమంగా వినియోగించుకోవాల్సిన బాధ్యతను విస్మరించకూడదు. మరోవైపు ఎన్నికల నిర్వహణ బాధ్యతలు చేపట్టిన అధికారులు కూడా తమ బాధ్యత నుంచి తప్పించుకోలేరు. ఓటు వేసే విధానం తెలియని వారికి అవగాహన కల్పించడం కూడా ఎన్నికల వ్యవస్థలో భాగమే.
నిరసన తెలపాలంటే ఓటును వృథా చేయాలా?
మరో కోణాన్ని కూడా విస్మరించలేం. రాజకీయ పార్టీలపై అసంతృప్తి ఉండవచ్చు. ప్రభుత్వ విధానాలపై వ్యతిరేకత ఉండవచ్చు. పోటీలో ఉన్న అభ్యర్థులెవరూ నచ్చకపోవచ్చు. అలాంటప్పుడు నిరసన వ్యక్తం చేయడానికి ప్రజాస్వామ్యంలో మార్గాలు ఉన్నాయి. సంబంధిత ఎన్నికల్లో NOTA అందుబాటులో ఉంటే దానిని వినియోగించుకోవచ్చు. తమకు నచ్చని అభ్యర్థికి ఓటు వేయకుండా ఉండవచ్చు.
కానీ ఉద్దేశపూర్వకంగా బ్యాలెట్ను తప్పుగా భర్తీ చేయడం, డిక్లరేషన్ను సరైన కవరులో ఉంచకపోవడం నిరసన తెలిపే పద్ధతి కాదు. పార్టీపై కోపం ఉంటే ఆ పార్టీకి ఓటు వేయకండి. అభ్యర్థిపై వ్యతిరేకత ఉంటే మీ నిర్ణయాన్ని ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా తెలియజేయండి. అంతేకానీ మీ చేతిలో ఉన్న ఓటు హక్కునే ఎందుకు నిర్వీర్యం చేసుకోవాలి?
అయితే కైకలూరులో చెల్లని ఓట్లు ఉద్దేశపూర్వక నిరసనగా వేశారని చెప్పడానికి ఇప్పటివరకు ఆధారాలు లేవు. అందుబాటులో ఉన్న వార్తా కథనం ప్రకారం కవర్ల వినియోగంలో జరిగిన పొరపాటే ప్రధాన కారణంగా పేర్కొనబడింది. కాబట్టి నిరసన కోణాన్ని ఒక ప్రశ్నగానే చూడాలి.. నిర్ధారిత వాస్తవంగా కాదు.
ఎన్నికల సంఘం సమాధానం చెప్పాలి!
ఈ ఘటనను కేవలం కైకలూరు మండలానికి పరిమితమైన సంఘటనగా చూడకూడదు. రాష్ట్రంలోని ఇతర మున్సిపల్, స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లోనూ పోస్టల్ బ్యాలెట్ల చెల్లుబాటు, తిరస్కరణ గణాంకాలను పరిశీలించాలి. ఎన్ని ఓట్లు చెల్లాయి? ఎన్ని తిరస్కరించబడ్డాయి? తిరస్కరణకు కారణాలేమిటి? అనే వివరాలను రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రజల ముందుంచాలి.
పోస్టల్ బ్యాలెట్ పొందే ప్రతి ఉద్యోగికి స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు ఇవ్వాలి. అవసరమైతే నమూనా బ్యాలెట్, నమూనా కవర్లతో శిక్షణ ఇవ్వాలి. ఒక చిన్న పొరపాటు వల్ల ఓటు హక్కు వృథా కాకుండా ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
కైకలూరు ఘటనపై ఐదు ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రావాలి. మొత్తం పోస్టల్ బ్యాలెట్లు 65నా? వాటిలో 63 ఓట్లు తిరస్కరణకు గురికావడానికి అధికారికంగా నమోదు చేసిన కారణాలేమిటి? డిక్లరేషన్ ఫారం తప్పు కవరులో ఉంచడమే కారణమా? ఉద్యోగులకు ముందస్తు శిక్షణ ఇచ్చారా? రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పోస్టల్ బ్యాలెట్ల తిరస్కరణ శాతం ఎంత?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు లభించినప్పుడే అసలు బాధ్యత ఎవరిదో స్పష్టమవుతుంది.
ఓటు హక్కును గౌరవించలేకపోతే ప్రజాస్వామ్యం గురించి మాట్లాడేదెలా?
చదువు ఉండటం వేరు.. సామాజిక బాధ్యత ఉండటం వేరు. ఉద్యోగం చేయడం వేరు.. ప్రజాస్వామ్య విలువలను కాపాడటం వేరు. ఓటు హక్కు కోసం పోరాడిన తరాల చరిత్రను గుర్తు చేసుకోవాలి. మన చేతిలోకి వచ్చిన ఓటు కేవలం ఒక కాగితం కాదు. అది మన నిర్ణయం.. మన హక్కు.. మన ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రతీక.
చెల్లని ఓటు అంటే కేవలం ఒక బ్యాలెట్ పత్రం తిరస్కరించబడటం కాదు. ఒక పౌరుడి నిర్ణయం ఎన్నికల ఫలితంలో ప్రతిబింబించకపోవడం. అందుకే ఓటు వేయడం మాత్రమే కాదు.. సక్రమంగా ఓటు వేయడం కూడా ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత.
నిరసన తెలపండి.. కానీ మీ ఓటును చంపుకోకండి! అభ్యర్థిని తిరస్కరించండి.. కానీ ఓటు హక్కును నిర్వీర్యం చేసుకోకండి!
65 పోస్టల్ బ్యాలెట్లలో 63 చెల్లనివిగా మారిన ఘటన ఉద్యోగులకు ఒక గుణపాఠం కావాలి. ఎన్నికల అధికారులకు ఒక హెచ్చరిక కావాలి. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు ఒక ఆత్మపరిశీలన కావాలి.
ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడాలని మాట్లాడే మనమే.. మన చేతిలో ఉన్న ఓటును సక్రమంగా వినియోగించుకోలేకపోతే ఇంకెవరు కాపాడాలి?
ఓటు వేయడం హక్కు మాత్రమే కాదు.. బాధ్యత కూడా. ఆ బాధ్యతను సక్రమంగా నిర్వర్తించడమే నిజమైన ప్రజాస్వామ్య చైతన్యం.
నరసింహారెడ్డి చందమూరి.
ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్టు, కదిరి.
శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా.


















