ఏఐ వల్ల మనిషి భవిష్యత్తు ఎటు?
మనిషి సృష్టించిన యంత్రాలే మనిషి ఉద్యోగాలకు గండికొట్టే ప్రమాదం దాపురిస్తుందా అన్న హెచ్చరికలు వెలువడుతున్నాయి . “తాను తవ్విన గోతిలో తనే పడతాడు” అనే సామెత ఇప్పుడు సాంకేతిక ప్రపంచానికి కూడా వర్తిస్తుందా? మనిషి తన తెలివితేటలతో సృష్టించిన కృత్రిమ మేధస్సు.. అదే మనిషి చేసే పనులను వేగంగా, తక్కువ ఖర్చుతో చేయగల స్థాయికి చేరుకోవడంతో ఈ ప్రశ్న మరింత బలంగా వినిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా సాఫ్ట్‌వేర్, కస్టమర్ సర్వీస్, కంటెంట్ తయారీ, డేటా విశ్లేషణ, అనువాదం, డిజైన్, కోడింగ్ వంటి రంగాల్లో ఏఐ వినియోగం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఉద్యోగ భద్రతపై చర్చ వేగంగా సాగుతోంది.
మనిషి సృష్టించిన యంత్రాలే భవిష్యత్తులో మనిషి ఉద్యోగాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా మారతాయా? ఏఐ అభివృద్ధి వేగం ఇలాగే కొనసాగితే రాబోయే రోజుల్లో ఉపాధి రంగం ఏ విధంగా మారుతుంది? అనే ప్రశ్నలు ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చకు వస్తున్నాయి. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి చెందడం కొత్త విషయం కాదు. పారిశ్రామిక విప్లవం నుంచి కంప్యూటర్ విప్లవం వరకు అనేక దశల్లో యంత్రాలు మనుషుల పనిని సులభతరం చేశాయి. కొన్ని పాత పనులు తగ్గినా కొత్త రకాల ఉద్యోగాలు పుట్టుకొచ్చాయి. అయితే కృత్రిమ మేధస్సు విషయంలో పరిస్థితి కొంత భిన్నంగా కనిపిస్తోంది.
ఏఐ కేవలం శారీరక శ్రమకు మాత్రమే ప్రత్యామ్నాయంగా మారడం లేదు. సమాచార విశ్లేషణ, అనువాదం, కస్టమర్ సేవలు, కంటెంట్ తయారీ, సాఫ్ట్‌వేర్ కోడింగ్, గ్రాఫిక్ డిజైన్, పరిశోధన వంటి మేధోపరమైన పనుల్లోనూ తన సామర్థ్యాన్ని విస్తరిస్తోంది. ఒకప్పుడు మనిషి మాత్రమే చేయగలడని భావించిన అనేక పనులను ఇప్పుడు ఏఐ ఆధారిత వ్యవస్థలు వేగంగా నిర్వహిస్తున్నాయి. దీంతో ఉద్యోగాల స్వరూపం మాత్రమే కాదు.. ఉద్యోగ భద్రతపై ఉన్న అవగాహన కూడా మారాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.ఈ నేపథ్యంలో పోలాండ్ రాజధాని వార్సాలో సెప్టెంబర్ 7న జరిగిన వినూత్న కార్యక్రమం ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించింది. రోబోలు చేతుల్లో ప్లకార్డులు పట్టుకుని నిరసనకు దిగాయి. “ఉద్యోగాలను రక్షించండి”, “మాకు నియమాలు కావాలి”, “కృత్రిమ మేధస్సుకు నియంత్రణ అవసరం” వంటి సందేశాలతో రోబోలను ప్రదర్శనలో నిలబెట్టారు.
ఈ కార్యక్రమానికి గ్రెజెగోర్జ్ కులిస్ నాయకత్వం వహించారు. అయితే ఇది రోబోలు స్వయంగా నిర్వహించిన నిరసన కాదు. రోబోలకు స్వతంత్ర రాజకీయ ఆలోచన లేదు. ఉద్యోగం కావాలనే కోరిక లేదు. కార్మిక సంఘం లేదు. తమ భవిష్యత్తుపై స్వయంగా నిర్ణయం తీసుకునే చైతన్యం కూడా లేదు. వాటిని నియంత్రించినది మనుషులే. అయితే ఈ ప్రదర్శన వెనుక ఉన్న ఆందోళన మాత్రం పూర్తిగా మానవులదే.వార్సాలోని డిజిటల్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యాలయం ఎదుట సుమారు ముప్పై రోబోలను నిలబెట్టి ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు. కొన్ని రోబోలు మనుషుల ఆకారంలో ఉండగా, మరికొన్ని నాలుగు కాళ్లతో నడిచే జంతువుల ఆకారంలో ఉన్నాయి. వాటికి పోలాండ్ జాతీయ పతాకాలను ఉంచారు. రోబోలు ముందుకు వెనక్కు కదలడం, వలయాకారంలో తిరగడం, వరుసగా నిలబడడం వంటి చర్యలతో నిరసన వాతావరణాన్ని సృష్టించాయి.
వాటి చేతుల్లో కనిపించిన ప్లకార్డుల వెనుక ఉన్న అసలు ప్రశ్న మాత్రం ఒకటే. ఏఐ అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు మానవుల ఉపాధి భద్రతకు హామీ ఎవరు ఇస్తారు? యంత్రాల సామర్థ్యం పెరుగుతున్న కొద్దీ మనుషుల నైపుణ్యాలకు విలువ ఎలా ఉంటుంది? సంస్థలు ఖర్చులను తగ్గించుకోవడానికి ఆటోమేషన్‌ను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తే ఉద్యోగుల భవిష్యత్తు ఎలా ఉంటుంది? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అవసరం.ఒక సంస్థకు రోబోను కొనుగోలు చేయడం ఒక పెట్టుబడి కావచ్చు. కానీ ఒక ఉద్యోగికి కొత్త నైపుణ్యాలను నేర్పించడానికి సమయం, శిక్షణ, వనరులు అవసరం. యంత్రం అలసిపోదు. పని వేళలు అడగదు. సెలవులు కోరదు. ఒకే పనిని పదేపదే చేయడంలో దానికి విసుగు ఉండదు. అందుకే ఉత్పాదకత పెంచుకోవాలని భావించే సంస్థలకు ఆటోమేషన్ ఆకర్షణీయంగా కనిపించడం సహజం.
కానీ ఈ లెక్కలో మనిషి జీవితానికి సంబంధించిన మరో కోణం ఉంటుంది. ఒక ఉద్యోగం కోల్పోవడం అంటే కేవలం ఒక వ్యక్తి జీతం ఆగిపోవడం కాదు. ఆ వ్యక్తిపై ఆధారపడిన కుటుంబం కూడా ప్రభావితమవుతుంది. పిల్లల విద్య, ఇంటి ఖర్చులు, ఆరోగ్య అవసరాలు, రుణాల చెల్లింపులు వంటి అనేక అంశాలు దానితో ముడిపడి ఉంటాయి. ఆదాయం తగ్గితే కుటుంబం మాత్రమే కాదు.. స్థానిక మార్కెట్‌లో కొనుగోలు శక్తి కూడా ప్రభావితమవుతుంది.అందుకే ఏఐ వల్ల ఉత్పాదకత పెరిగినా, దాని ప్రయోజనాలు సమాజంలోని అన్ని వర్గాలకు చేరేలా వ్యవస్థలు రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. “ఏఐ ఎవరి కోసం?”, “అభివృద్ధి ఎవరి కోసం?”, “ఉత్పాదకత వల్ల వచ్చే ప్రయోజనం ఎవరి కోసం?” అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఉండాలి.
సాంకేతికతను ఆపేయడం పరిష్కారం కాదు. ఏఐ అభివృద్ధిని అడ్డుకోవడం కూడా సాధ్యం కాదు. అయితే దాని వినియోగానికి సరైన మార్గదర్శకాలు, బాధ్యతాయుతమైన విధానాలు, ప్రజల ప్రయోజనాలను కాపాడే నియమాలు అవసరం. ఉద్యోగాలు మారుతున్న సమయంలో ఉద్యోగులకు కొత్త నైపుణ్యాలు అందించే బాధ్యత ప్రభుత్వాలు, సంస్థలు, విద్యా వ్యవస్థపై ఉంటుంది.భవిష్యత్తులో ప్రతి ఉద్యోగాన్ని ఏఐ పూర్తిగా భర్తీ చేస్తుందనే భావన కంటే, అనేక ఉద్యోగాల స్వరూపం మారే అవకాశం ఎక్కువగా ఉందనే అభిప్రాయం కూడా ఉంది. ఏఐని ప్రత్యామ్నాయంగా కాకుండా ఒక సాధనంగా ఉపయోగించగల ఉద్యోగుల సామర్థ్యం పెరగవచ్చు. ఒక ఉద్యోగి ఏఐతో పోటీ చేయడం కంటే ఏఐని సమర్థంగా ఉపయోగించడం నేర్చుకుంటే అతని ఉత్పాదకత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అందుకే రాబోయే కాలంలో విద్యా వ్యవస్థలోనూ మార్పులు అవసరం. కేవలం పాఠ్యాంశాలను గుర్తుపెట్టుకోవడం కాకుండా సమస్య పరిష్కారం, సృజనాత్మకత, విశ్లేషణ, కమ్యూనికేషన్, మానవ సంబంధాలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వంటి నైపుణ్యాలకు మరింత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. ఏఐ చేయలేని లేదా ఏఐతో కలిసి మనిషి చేయగల పనులపై దృష్టి పెంచాలి.పోలాండ్‌లో జరిగిన కార్యక్రమం అనంతరం డిజిటల్ వ్యవహారాల మంత్రి క్రిజ్‌టోఫ్ గావ్‌కోవ్‌స్కీ నిరసన ప్రదేశానికి వచ్చి నిర్వాహకులతో మాట్లాడారు. కృత్రిమ మేధస్సు అభివృద్ధి జరిగినప్పటికీ మనిషే కేంద్రంగా ఉండాలనే అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది. యంత్రాల వినియోగం, ఉపాధిపై వాటి ప్రభావం, భవిష్యత్తులో అవసరమైన నియంత్రణలపై చర్చ జరిగింది.
ఏఐపై నియంత్రణ అంటే సాంకేతిక అభివృద్ధిని పూర్తిగా ఆపేయడం కాదు. ప్రజల భద్రత, వ్యక్తిగత సమాచార రక్షణ, తప్పుడు సమాచార వ్యాప్తి, ఉద్యోగాలపై ప్రభావం, నిర్ణయాల్లో పారదర్శకత వంటి అంశాలకు తగిన నియమాలు రూపొందించడం. సాంకేతికత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు దానికి అనుగుణంగా చట్టాలు, విధానాలు కూడా మారాలి.రోబోలు వీధుల్లో ప్లకార్డులు పట్టుకోవడం ఒక వినూత్న దృశ్యం కావచ్చు. కానీ వాటి చేతుల్లో కనిపించిన “ఉద్యోగాలను రక్షించండి” అనే సందేశం మాత్రం భవిష్యత్తుపై ఆలోచించాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తుచేస్తోంది.
నేడు రోబోలను మనుషులే వీధుల్లోకి తీసుకువచ్చారు. రేపు ఉద్యోగ భద్రత కోసం మనుషులే ఆ రోబోలతో పోటీ పడాల్సిన పరిస్థితి రాకుండా ఇప్పటి నుంచే సమతుల్య విధానాలు అవసరం. యంత్రాలు మనిషి జీవితాన్ని సులభతరం చేయాలి. ప్రమాదకర పనుల నుంచి మనుషులను దూరం చేయాలి. పని సమయాన్ని తగ్గించాలి. ఉత్పాదకతను పెంచాలి. కొత్త అవకాశాలను సృష్టించాలి.అదే సమయంలో మనిషి విలువను తగ్గించే పరిస్థితి రాకూడదు. మనిషి సృష్టించిన ఏఐ.. చివరికి మనిషి అవసరాన్ని తగ్గించే సాధనంగా కాకుండా, మనిషి సామర్థ్యాన్ని పెంచే సాధనంగా మారాలి.
రోబోలు నిజంగా ఉద్యోగాల కోసం ధర్నా చేయలేదు. వాటిని మనుషులే అక్కడ నిలబెట్టారు. కానీ ఆ రోబోల చేతుల్లోని ప్లకార్డులు భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే ప్రశ్నలను ఈరోజే మన ముందుకు తీసుకొచ్చాయిమనిషి సృష్టించిన ఏఐ.. చివరికి మనిషి సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుందా? లేక మనిషి అవసరాన్ని తగ్గిస్తుందా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఏఐలో మాత్రమే లేదు. దాన్ని ఎలా ఉపయోగిస్తామన్న మనుషుల నిర్ణయంలో ఉంది.యంత్రాలు మనిషి కోసం పనిచేయాలి. మనిషి యంత్రాల కోసం బతికే పరిస్థితి రాకూడదు.
AIRobots
– నరసింహారెడ్డి చందమూరి
ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్టు
కదిరి
