జోజిలా టన్నెల్తో చరిత్ర సృష్టించిన భారత్.. కాశ్మీర్-లడఖ్లకు కొత్త జీవనాడి
భారతదేశ మౌలిక సదుపాయాల చరిత్రలో మరో స్వర్ణ అధ్యాయం లిఖితమైంది. కాశ్మీర్ లోయను లడఖ్తో ఏడాది పొడవునా అనుసంధానించే అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన జోజిలా టన్నెల్ ప్రాజెక్ట్లో కీలక ఘట్టం పూర్తయింది. జూన్ 9న ప్రధాన సొరంగం చివరి భాగాన్ని విజయవంతంగా ఛేదించడంతో భారత్ ప్రపంచ స్థాయి ఇంజనీరింగ్ సామర్థ్యాన్ని మరోసారి చాటిచెప్పింది. మెగా ఇంజనీరింగ్ అండ్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లిమిటెడ్ (MEIL) నిర్మిస్తున్న ఈ సొరంగం పూర్తి స్థాయిలో అందుబాటులోకి వస్తే కాశ్మీర్-లడఖ్ మధ్య రవాణా, వాణిజ్యం, పర్యాటకం, రక్షణ రంగాలకు విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకురానుంది.
13.15 కిలోమీటర్ల పొడవున్న ఈ జోజిలా టన్నెల్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన ప్రదేశంలో నిర్మించిన అతి పొడవైన సింగిల్-ట్యూబ్, ద్విమార్గ రహదారి సొరంగంగా గుర్తింపు పొందబోతోంది. ప్రస్తుతం కాశ్మీర్ నుంచి లడఖ్కు వెళ్లే మార్గం జోజిలా కనుమ మీదుగా సాగుతుంది. సముద్ర మట్టానికి సుమారు 11,500 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న ఈ మార్గం శీతాకాలంలో భారీ మంచు కారణంగా నెలల తరబడి మూసివేయబడుతుంది. దీంతో లడఖ్ ప్రాంతం దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాల నుంచి దాదాపు వేరుపడే పరిస్థితి ఏర్పడేది.
జోజిలా టన్నెల్ నిర్మాణంతో ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం లభించనుంది. మంచు, వర్షం, హిమసంపాతాలు వంటి ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులు ఉన్నప్పటికీ ప్రజలు, సైనిక వాహనాలు నిరంతరాయంగా ప్రయాణించే అవకాశం కలుగుతుంది. ముఖ్యంగా భారత సైన్యానికి ఇది వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన ప్రాజెక్ట్గా భావిస్తున్నారు. లడఖ్ ప్రాంతం చైనా సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉండటంతో సైనిక సామగ్రి, దళాల రవాణా మరింత వేగంగా జరగనుంది.
ఈ మహత్తర ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణం అంత సులభం కాదు. ప్రపంచంలోనే అత్యంత క్లిష్టమైన భౌగోళిక పరిస్థితుల్లో సుమారు 1,200 మంది కార్మికులు తొమ్మిదేళ్లకు పైగా శ్రమించారు. శీతాకాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు మైనస్ 20 నుంచి మైనస్ 30 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు పడిపోవడం వల్ల సంవత్సరంలో కేవలం 100 రోజులపాటు మాత్రమే నిర్మాణ పనులు కొనసాగించే పరిస్థితి ఉండేది. అయినప్పటికీ కార్మికులు, ఇంజనీర్లు వెనుకడుగు వేయకుండా ప్రాజెక్ట్ను ముందుకు తీసుకెళ్లారు.
జోజిలా టన్నెల్ నిర్మాణంలో అత్యాధునిక న్యూ ఆస్ట్రియన్ టన్నెలింగ్ మెథడ్ (NATM)ను వినియోగించారు. హిమాలయ ప్రాంతాల్లో మారుతున్న శిలా నిర్మాణాలకు అనుగుణంగా తవ్వకాలను సర్దుబాటు చేసుకునే ఈ సాంకేతికత ప్రాజెక్ట్ విజయానికి కీలకంగా మారింది. సొరంగం మార్గంలో 67 రకాల భిన్నమైన శిలా నిర్మాణాలు ఎదురైనా ఇంజనీర్లు సమర్థంగా వాటిని అధిగమించారు.
భద్రతా పరంగా కూడా ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది. ప్రత్యేక ఎస్కేప్ టన్నెల్ లేకపోవడంతో మూడు భారీ నిలువు షాఫ్ట్లను నిర్మించారు. వీటిలో ఒకటి 474.3 మీటర్ల లోతుతో భారతదేశంలోనే అత్యంత లోతైన వర్టికల్ షాఫ్ట్గా నిలిచింది. ఈ షాఫ్ట్లు గాలి ప్రసరణ, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో తరలింపు చర్యలకు ఉపయోగపడతాయి.
ప్రకృతి కూడా ఈ ప్రాజెక్ట్కు ఎన్నో పరీక్షలు పెట్టింది. గత ఐదేళ్లలో ఐదు ప్రధాన హిమసంపాతాలు సంభవించాయి. 2023లో జరిగిన భారీ హిమసంపాతంలో కార్మికులు చిక్కుకుపోయినా భారత సైన్యం వేగంగా స్పందించి వారిని సురక్షితంగా రక్షించింది. 2024, 2025లో కూడా మంచు విపత్తులు పనులను ప్రభావితం చేశాయి. అయినప్పటికీ నిర్మాణ బృందం పనులను ఆపకుండా ముందుకు సాగింది.
జోజిలా టన్నెల్ అందుబాటులోకి వస్తే శ్రీనగర్ నుంచి లేహ్ వరకు ప్రయాణ సమయం గణనీయంగా తగ్గనుంది. పర్యాటక రంగానికి భారీ ఊతం లభించడంతో పాటు స్థానిక ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయి. వైద్య సేవలు, విద్య, వ్యాపార కార్యకలాపాలు మరింత సులభతరం అవుతాయి. అలాగే వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల రవాణా కూడా వేగవంతం కానుంది.
ప్రస్తుతం ప్రధాన తవ్వకం పూర్తయినప్పటికీ టన్నెల్ లైనింగ్, వెంటిలేషన్ వ్యవస్థలు, విద్యుదీకరణ, అగ్నిమాపక భద్రతా ఏర్పాట్లు, స్మార్ట్ ట్రాఫిక్ మేనేజ్మెంట్ వ్యవస్థల ఏర్పాటు వంటి పనులు ఇంకా మిగిలి ఉన్నాయి. ఇవి పూర్తయిన తర్వాత జోజిలా టన్నెల్ దేశానికి పూర్తిస్థాయిలో సేవలు అందించనుంది.
జోజిలా టన్నెల్ కేవలం ఒక సొరంగం మాత్రమే కాదు. ఇది భారతదేశ ఇంజనీరింగ్ ప్రతిభకు, కార్మికుల అంకితభావానికి, సరిహద్దు ప్రాంతాల అభివృద్ధిపై కేంద్ర ప్రభుత్వ నిబద్ధతకు ప్రతీకగా నిలిచిపోనుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ పూర్తయిన తర్వాత కాశ్మీర్-లడఖ్ మధ్య ఉన్న భౌగోళిక అవరోధాలు తొలగిపోగా, అభివృద్ధి, భద్రత, అనుసంధానంలో కొత్త యుగానికి నాంది పలుకుతుంది.
ZojilaTunnel
