ఈవీఎంల నుంచి బ్యాలెట్ పేపర్లకు సాంకేతిక యుగంలో ఎన్నికల ప్రయాణం వెనక్కా? ముందుకా?
సాంకేతికత చంద్రుడిని దాటి అంతరిక్షంలోకి దూసుకెళ్తోంది. కృత్రిమ మేధస్సు (ఏఐ) ప్రపంచ గతినే మార్చేస్తోంది. క్షణాల్లో సమాచారాన్ని చేరవేస్తున్నాం. వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న వ్యక్తితో ముఖాముఖి మాట్లాడుతున్నాం. కానీ ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రాణమైన ఓటు వేయడానికి మాత్రం మనం మళ్లీ పాత పద్ధతుల వైపు అడుగులు వేస్తున్నామా? కాలం ముందుకు పరుగెడుతుంటే ఎన్నికల వ్యవస్థ వెనక్కి నడుస్తోందా? ఇది కేవలం ఓటింగ్ విధానానికి సంబంధించిన ప్రశ్న కాదు. మన ప్రజాస్వామ్య దిశను ప్రశ్నించే అంశం!
ఎన్నికలంటే కేవలం ఓటు వేయడం కాదు. ప్రజల తీర్పును నిష్పక్షపాతంగా, పారదర్శకంగా నమోదు చేసి, ఆ తీర్పుపై ప్రతి ఒక్కరికీ విశ్వాసం కల్పించడం. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు ప్రజల నమ్మకమే పునాది. ఆ పునాదిలో అనుమానాలు మొదలైతే వాటిని తొలగించాల్సిన బాధ్యత పాలకులపై, ఎన్నికల నిర్వహణ సంస్థలపై ఉంటుంది.
ఆరోపణలొస్తే సాంకేతికతను పక్కనపెట్టాలా?
భారతదేశంలో ఎలక్ట్రానిక్‌ ఓటింగ్ యంత్రాల (ఈవీఎంల) వినియోగం 1982లో కేరళలోని ప‌రవూర్‌ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో ప్రయోగాత్మకంగా ప్రారంభమైంది. 2004 లోక్‌సభ ఎన్నికల నాటికి దేశవ్యాప్తంగా అన్ని నియోజకవర్గాల్లో ఈవీఎంలను వినియోగించారు. 2013లో వీవీప్యాట్‌ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. ఓటు నమోదుపై ఓటరుకు కాగితపు స్లిప్‌ ద్వారా ధ్రువీకరణ కల్పించాలన్నది దీని ఉద్దేశం.
అయితే, కాలక్రమంలో ఈవీఎంల పనితీరుపై వివిధ రాజకీయ పార్టీలు అనుమానాలు వ్యక్తం చేశాయి. ఆరోపణలు చేశాయి. వాటిలో ఏవి ఆధారాలతో నిరూపితమయ్యాయి, ఏవి రాజకీయ ఆరోపణలుగానే మిగిలాయి అనే విషయాన్ని విడిగా పరిశీలించాలి. ఆరోపణే సాక్ష్యం కాదు. అదే సమయంలో, ఆరోపణను ప్రశ్నించకుండా కొట్టిపారేయడం కూడా పారదర్శకతకు పరిష్కారం కాదు.
ఈ నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో త్వరలో జరగనున్న పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను ఈవీఎంలకు బదులుగా బ్యాలెట్ పేపర్లతో నిర్వహించాలని రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయించింది. అక్టోబర్‌ 8న వెలువడిన నివేదికలో రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్‌ ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు.
ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతుంది. ఈవీఎంలపై అనుమానాలుంటే వాటిని నివృత్తి చేయాలా? లేక యంత్రాలనే పక్కనపెట్టాలా? లోపాలుంటే సరిదిద్దాలా? లేక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్నే వెనక్కి పంపాలా? మార్పు అంటే యంత్రాన్ని మార్చడమేనా?
సాంకేతికతను స్వీకరించడం ఎంత ముఖ్యమో, దాని విశ్వసనీయతను నిరూపించడం కూడా అంతే ముఖ్యం. ఈవీఎంల తయారీ, భద్రత, సీలింగ్‌, యాదృచ్ఛిక కేటాయింపు, మాక్‌ పోలింగ్‌, ఓట్ల లెక్కింపు వంటి ప్రతి దశలోనూ నిబంధనలు కచ్చితంగా అమలవుతున్నాయా లేదా అనేది నిరంతరం పరిశీలించాలి. అభ్యర్థులకు, వారి ఏజెంట్లకు తగిన పర్యవేక్షణ అవకాశాలు కల్పించాలి. ఫిర్యాదులపై స్వతంత్రంగా విచారణ జరగాలి.
ఈవీఎంలపై విశ్వాసం పెంచడానికి సాంకేతిక మెరుగుదలలు, ఆడిట్‌ విధానాలు, ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండే వివరణలు అవసరం. యంత్రం పనిచేస్తోందని చెప్పడం ఒక్కటే సరిపోదు; అది న్యాయంగా పనిచేస్తోందన్న నమ్మకం కూడా కలగాలి.
బ్యాలెట్ పేపర్‌ విధానం కూడా లోపరహితమైనది కాదు. ముద్రణ, పంపిణీ, బ్యాలెట్ బాక్సుల భద్రత, చెల్లని ఓట్లు, లెక్కింపునకు పట్టే సమయం వంటి సవాళ్లు అందులోనూ ఉంటాయి. అందువల్ల ఈవీఎంలను వదిలేసినంత మాత్రాన ఎన్నికలపై ప్రజలకు ఉన్న ప్రతి అనుమానమూ తొలగిపోతుందని భావించలేం. ఏ విధానమైనా దాని ప్రయోజనాలు, పరిమితులు, భద్రతను బేరీజు వేసి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
ఆన్లైన్ ఓటింగ్ ఎప్పుడు?
యువతరం ఆలోచన మరో అడుగు ముందుకేస్తోంది. నామినేషన్ల ప్రక్రియను ఆన్‌లైన్‌లో నిర్వహించాలి. ప్రభుత్వ సేవల మాదిరిగానే ఎన్నికల ప్రక్రియలోనూ సాంకేతికతను విస్తృతంగా వినియోగించాలి. భవిష్యత్తులో సురక్షితమైన ఆన్లైన్ ఓటింగ్ విధానాన్ని ఎందుకు అభివృద్ధి చేయకూడదన్న ప్రశ్నను లేవనెత్తుతోంది.
అయితే, ఆన్లైన్ ఓటింగ్ అంటే వెబ్‌సైట్‌లో బటన్‌ నొక్కినంత సులభం కాదు. ఓటరు గుర్తింపు, ఓటు రహస్యత, బెదిరింపులు లేకుండా స్వేచ్ఛగా ఓటు వేసే అవకాశం, సైబర్‌ దాడుల నివారణ, సాంకేతిక వైఫల్యాలు, స్వతంత్ర ధ్రువీకరణ వంటి అంశాలకు పటిష్ఠమైన పరిష్కారాలు అవసరం. అమెరికా వంటి దేశాల్లో ఆన్లైన్ విధానంలో ఓటింగ్ నిర్వహిస్తున్నారు . ఒక దేశంలో ఉన్న విధానాన్ని యథాతథంగా అనుసరించడం కంటే మన పరిస్థితులకు తగిన విధానాన్ని రూపొందించడం ముఖ్యం.
ప్రజల విశ్వాసమే అసలైన విజయం!
బ్యాలెట్ పేపర్లకు తిరిగి వెళ్లడాన్ని కొందరు తిరోగమనంగా చూడవచ్చు. మరికొందరు ఎన్నికలపై విశ్వాసాన్ని పెంచే చర్యగా భావించవచ్చు. కానీ నిర్ణయాన్ని సమర్థించడానికి లేదా విమర్శించడానికి ముందు దాని వెనుక ఉన్న కారణాలు, అధికారిక ఆధారాలు, ప్రయోజనాలు, పరిమితులను పరిశీలించాలి.
ఈవీఎంల వినియోగాన్ని నిలిపివేయడం అంటే వాటిలో లోపాలున్నాయని అధికారికంగా అంగీకరించినట్లేనా? అలా నిర్ధారించలేం. బ్యాలెట్ పద్ధతిని ఎంచుకోవడం ఒక్కటే ఈవీఎంలలో లోపాలున్నాయనడానికి సాక్ష్యం కాదు. అలాగే, ఈవీఎంలు ఉన్నాయనే కారణంతోనే ఎన్నికలు పారదర్శకంగా జరుగుతున్నాయని కూడా చెప్పలేం.
ప్రజాస్వామ్యానికి కావాల్సింది కొత్త యంత్రాలపై గుడ్డి నమ్మకం కాదు; పాత పద్ధతులపై మొండి పట్టుదల కూడా కాదు. ప్రజల అనుమానాలను నివృత్తి చేసే పారదర్శక వ్యవస్థ, తప్పులను సరిదిద్దే బాధ్యత, మార్పులను స్వీకరించే దూరదృష్టి.
కాలం మారుతోంది. సాంకేతికత మారుతోంది. ఎన్నికల వ్యవస్థ కూడా కాలానుగుణంగా మెరుగుపడాలి. ఏ విధానాన్ని అనుసరించినా ప్రజల తీర్పు సురక్షితంగా నమోదైందని, ఎలాంటి పక్షపాతం లేకుండా లెక్కించబడిందని ప్రతి ఓటరుకూ నమ్మకం కలగాలి. అదే ప్రజాస్వామ్యానికి నిజమైన ప్రగతి. అదే ఎన్నికల వ్యవస్థకు అసలైన పరీక్ష! ElectionReforms
నరసింహారెడ్డి చందమూరి
ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్టు
కదిరి
