Tirumala Development: తిరుమల, తిరుపతిని ఆధ్యాత్మికతతో పాటు ఆధునిక మౌలిక వసతులు, పర్యావరణ పరిరక్షణ, వైద్య సేవలు, విద్య, ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చేయాలని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు స్పష్టం చేశారు. తిరుమలలో టీటీడీ అధికారులతో సమీక్ష నిర్వహించిన అనంతరం ఆయన మీడియాతో మాట్లాడారు. తిరుమల పవిత్రతను కాపాడుతూ భక్తులకు మరింత మెరుగైన సౌకర్యాలు కల్పించడం, తిరుపతిని సమగ్రంగా అభివృద్ధి చేయడం లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం పనిచేస్తోందని తెలిపారు.
తిరుపతి రైల్వే స్టేషన్ నుంచి బస్టాండ్ వరకు భక్తులు, ప్రయాణికులకు సౌకర్యంగా ఉండేలా స్కైవాక్ ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదన ఉందని చంద్రబాబు వెల్లడించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ సహకారంతో ఈ ప్రాజెక్టును త్వరలో చేపట్టే దిశగా చర్యలు తీసుకుంటామని చెప్పారు. ఇటీవల సేకరించిన 50 ఎకరాల భూమిలో మల్టీస్టోరీడ్ పార్కింగ్ ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోందన్నారు. దీంతో తిరుపతిలో పెరుగుతున్న వాహనాల రద్దీకి పరిష్కారం చూపడంతో పాటు భక్తులకు మెరుగైన పార్కింగ్ సదుపాయం అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు ఇంటి స్థలాలు కల్పించేందుకు రూ.230 కోట్ల వ్యయం అవుతుందని సీఎం తెలిపారు. మొత్తం 5,192 మంది ఉద్యోగులకు ఇంటి స్థలాలు అందించేలా చర్యలు చేపడుతున్నామని వెల్లడించారు. అలాగే తిరుపతిని వివిధ జాతీయ రహదారులకు అనుసంధానం చేసేలా ప్రత్యేక కార్యాచరణ రూపొందిస్తామని చెప్పారు. దిగువ తిరుపతిలో కోర్టు కాంప్లెక్స్ నిర్మాణానికి రూ.90 కోట్ల వ్యయం చేస్తున్నట్లు తెలిపారు.
తిరుపతి కేంద్రంగా భారీగా ఆర్థిక కార్యకలాపాలు జరగాలని చంద్రబాబు ఆకాంక్షించారు. శ్రీవారిని దర్శించుకునేందుకు దేశ, విదేశాల నుంచి వచ్చే భక్తుల కారణంగా తిరుమల-తిరుపతి ప్రాంతం సర్వీస్ హబ్గా అభివృద్ధి చెందే అవకాశం ఉందన్నారు. తిరుమలలో మాత్రమే కాకుండా తిరుపతిలోనూ శ్రీవారి బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించే అంశాన్ని పరిశీలిస్తున్నామని తెలిపారు. ఆధ్యాత్మికంగా ప్రజలను అనుసంధానం చేయడంలో ఇలాంటి ఉత్సవాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని పేర్కొన్నారు.
తిరుపతిని వెడ్డింగ్ డెస్టినేషన్గా అభివృద్ధి చేయాలన్నది ప్రభుత్వ ఆలోచనగా చంద్రబాబు చెప్పారు. తిరుమలలో జరిగే కల్యాణాలకు ప్రత్యేక విశిష్టత ఉందని, ఈ ఆధ్యాత్మిక వాతావరణాన్ని ఉపయోగించుకుని తిరుపతి ప్రాంతాన్ని మరింత అభివృద్ధి చేయాలని భావిస్తున్నామని తెలిపారు.
పర్యావరణ పరిరక్షణకు కూడా ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తోందని సీఎం వెల్లడించారు. తిరుపతి, తిరుమల ప్రాంతాలను నెట్జీరో కాన్సెప్ట్ విధానంలో అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నామని చెప్పారు. సౌర, పవన విద్యుత్తో పాటు బ్యాటరీ స్టోరేజీ ద్వారా విద్యుత్ ఉత్పత్తి, వినియోగాన్ని సమర్థంగా నిర్వహించాలని సూచించారు. టీటీడీకి చెందిన ప్రతి భవనంపైనా సౌర విద్యుత్ ప్యానళ్లను ఏర్పాటు చేయాలని సూచించారు.
ప్రస్తుతం టీటీడీ సుమారు కోటి యూనిట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేస్తుండగా, దాదాపు 10 కోట్ల యూనిట్ల విద్యుత్ను వినియోగిస్తోందని చంద్రబాబు తెలిపారు. ఈ అంతరాన్ని తగ్గించేందుకు పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులను విస్తృతంగా వినియోగించాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. టీటీడీ నుంచి ఉత్పత్తి అయ్యే వ్యర్థాలను సర్క్యులర్ ఎకానమీకి అనుసంధానం చేసేలా చర్యలు చేపట్టాలని సూచించారు. జీరో వేస్ట్ విధానాన్ని అమలు చేసి తిరుమలను దేశానికి ఒక మోడల్గా అభివృద్ధి చేయాలని అన్నారు.
తిరుమల కొండల్లో 89.5 శాతం గ్రీన్ కవర్ ఉందని చంద్రబాబు తెలిపారు. తిరుమలను మరింత పవిత్రమైన దివ్యక్షేత్రంగా అభివృద్ధి చేయడమే లక్ష్యమన్నారు. తిరుమలలోని ఎస్వీ మ్యూజియంను ఆధునీకరించి పునఃప్రారంభించామని చెప్పారు. శ్రీవారి వైభవం, తిరుమల చరిత్ర, పురాణ గాథలు, శ్రీవారి పరిణయం వంటి అంశాలను భక్తులకు అర్థమయ్యే రీతిలో మ్యూజియంలో ప్రదర్శిస్తున్నట్లు తెలిపారు. టీసీఎస్ ట్రస్ట్ రూ.104 కోట్లతో మ్యూజియంను ఏర్పాటు చేసిందని, వచ్చే ఐదేళ్ల పాటు దాని నిర్వహణ బాధ్యతలను అదే ట్రస్ట్కు అప్పగించాలని నిర్ణయించినట్లు వెల్లడించారు.
భక్తుల భద్రతకు సంబంధించి కూడా కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నామని చంద్రబాబు తెలిపారు. ప్రతి భక్తుడికి ఎల్ఐసీతో కలిసి బీమా కల్పించేలా టీటీడీ నిర్ణయించిందన్నారు. ఆధార్ ఆధారిత ఆన్లైన్ బీమా విధానాన్ని అమలు చేయనున్నట్లు చెప్పారు. దురదృష్టవశాత్తూ తిరుమలలో ఏదైనా కారణంతో భక్తుడు మరణిస్తే రూ.2 లక్షల ఆర్థిక సాయం అందించే విధంగా ఈ బీమా ఉండనుందని తెలిపారు.
వైకుంఠం క్యూ కాంప్లెక్స్-1లో ‘దుర్లభ్ దర్శన్’ పేరుతో హీలింగ్ ఎక్స్పీరియన్స్ సెంటర్ను ఏర్పాటు చేసినట్లు చంద్రబాబు చెప్పారు. శ్రీవారి వైభవం, ఆలయ చరిత్ర, ఇతర ఆధ్యాత్మిక అంశాలను భక్తులకు వివరించేలా ఈ కేంద్రాన్ని రూపొందించినట్లు తెలిపారు. సామాన్య భక్తులు కూడా శ్రీవారి వైభవాన్ని అనుభవించేలా ఈ కేంద్రాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకొస్తున్నామని చెప్పారు.
తిరుమలలో భక్తుల రాకపోకలకు ఎలక్ట్రిక్ బస్సుల వినియోగాన్ని కూడా పెంచుతున్నామని సీఎం తెలిపారు. మొత్తం 44 ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్నాయని వెల్లడించారు. వీటిలో రిలయన్స్ ఫౌండేషన్ 25, భారత్ బయోటెక్ సంస్థ 7 ఎలక్ట్రిక్ బస్సులను టీటీడీకి విరాళంగా అందించాయని తెలిపారు. పర్యావరణహిత రవాణా వ్యవస్థను మరింత విస్తరించే దిశగా చర్యలు కొనసాగుతాయని చెప్పారు.
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా దేవాలయాలను ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చేయాలన్నది ప్రభుత్వ ఆలోచనగా చంద్రబాబు వెల్లడించారు. శ్రీవాణి కార్యక్రమం ద్వారా రాష్ట్రంలో సుమారు 5 వేల దేవాలయాలను నిర్మించాలనే లక్ష్యం ఉందన్నారు. ఇప్పటికే ఉన్న పాత దేవాలయాలను కూడా పునరుద్ధరించేలా చర్యలు తీసుకుంటామని తెలిపారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 65 దేవాలయాలు టీటీడీతో అనుసంధానమై ఉన్నాయని చెప్పారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా హిందువులు అధికంగా ఉన్న నగరాల్లో శ్రీవారి ఆలయాలను ఏర్పాటు చేయాలన్న ఆలోచన ఉందని చంద్రబాబు తెలిపారు. మారిషస్, న్యూజిలాండ్ వంటి దేశాల్లో కూడా శ్రీవారి ఆలయాలు నిర్మించాలని భక్తులు కోరుతున్నారని, ఈ అంశంపై పరిశీలన చేస్తున్నామని చెప్పారు. రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గ కేంద్రాలు, ఇతర ప్రాంతాల్లో కూడా శ్రీవారి ఆలయాలను ఏర్పాటు చేసే అంశాన్ని ప్రస్తావించారు. ప్రతి వాడలో దేవాలయాల నిర్మాణం ద్వారా ఆధ్యాత్మికతను పెంపొందించడంతో పాటు భవిష్యత్ తరాలకు సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను అందించాలన్నది లక్ష్యమన్నారు.
అన్నదానం, వైద్య సేవలు, విద్య రంగాలపై కూడా సీఎం ప్రత్యేకంగా మాట్లాడారు. అన్నదానం ట్రస్ట్ కింద రూ.3,165 కోట్ల కార్పస్ ఉందని తెలిపారు. భక్తులకు అందించే అన్నప్రసాదాన్ని మరింత మెరుగ్గా అందించేందుకు చర్యలు చేపడతామని చెప్పారు. ప్రాణదాన ట్రస్ట్ కింద రూ.191 కోట్లు, బర్డ్స్లో రూ.240 కోట్ల కార్పస్ ఉందని వెల్లడించారు.
స్విమ్స్, బర్డ్స్, రుయా, చిన్నపిల్లల ఆస్పత్రి వంటి వైద్య సంస్థలను పరస్పరం అనుసంధానం చేసి మెరుగైన వైద్య సేవలు అందించేలా ప్రణాళిక రూపొందిస్తున్నామని చంద్రబాబు తెలిపారు. వైద్యులను కూడా శ్రీవారి సేవకులుగా అనుసంధానం చేసి సేవలు అందించేలా చర్యలు చేపడతామని చెప్పారు. ‘మానవసేవే మాధవసేవ’ అనే భావనతో రోగులకు సేవలు అందించే విధంగా వ్యవస్థను రూపొందించాలన్నారు.
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా దాదాపు 12 లక్షల మంది శ్రీవారి సేవకులుగా రిజిస్టర్ చేసుకున్నారని సీఎం తెలిపారు. ఈ సేవకుల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత విస్తృతంగా ఉపయోగించుకునేలా కార్యక్రమాలు చేపడతామని చెప్పారు.
టీటీడీ ఆధ్వర్యంలోని విద్యా వ్యవస్థను కూడా పునర్వ్యవస్థీకరించాలని నిర్ణయించామని చంద్రబాబు తెలిపారు. విద్యార్థులకు నైపుణ్యాలను అందించడంతో పాటు మెరుగైన ఉద్యోగ అవకాశాలు లభించేలా విద్యా విధానంలో మార్పులు తీసుకురావాలని భావిస్తున్నామని చెప్పారు.
‘వృక్ష గోవిందం’ కార్యక్రమం కింద మెడిసినల్ ప్లాంట్స్తో పాటు వివిధ పర్యావరణ కార్యక్రమాలు చేపట్టాలని నిర్ణయించినట్లు చంద్రబాబు వెల్లడించారు. ఏడు కొండల నుంచి జాలువారే నీటిని సంరక్షించి భూగర్భ జలాలను పెంచేలా చర్యలు తీసుకుంటామని చెప్పారు.
తిరుమల నీటి అవసరాలపైనా సీఎం కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. వచ్చే ఏడాదికి సోమశిలకు, ఆ తర్వాత కందలేరు బాలాజి సాగర్కు నీటిని తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నామని తెలిపారు. వచ్చే ఏడాదికి కల్యాణి డ్యామ్కు కూడా నీటిని తరలించేలా చర్యలు చేపడతామని చెప్పారు. గతంలో తీవ్ర వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో తిరుమల ఆలయాన్ని మూసివేయాల్సిన పరిస్థితిపై ప్రతిపాదన వచ్చిన విషయాన్ని గుర్తు చేశారు. అలాంటి పరిస్థితి మళ్లీ రాకుండా కల్యాణి డ్యామ్ నుంచి పైపులైన్ను కేవలం వంద రోజుల్లో ఏర్పాటు చేసి తిరుమలకు నీటిని తరలించినట్లు తెలిపారు.
తిరుమలలో భక్తుల సౌకర్యాలు, పర్యావరణ పరిరక్షణ, ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు, వైద్య సేవలు, విద్య, మౌలిక వసతులు, నీటి వనరుల సంరక్షణ వంటి ఆరు ప్రధాన కార్యక్రమాల ద్వారా అభివృద్ధి చేపట్టాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోందని చంద్రబాబు తెలిపారు. భక్తుల భాగస్వామ్యంతో తిరుమలను మరింత మెరుగైన ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దడమే లక్ష్యమన్నారు.
తిరుమల శ్రీవారి ఆలయానికి శతాబ్దాల చరిత్ర ఉందని పేర్కొన్న చంద్రబాబు, శ్రీవారి ఆస్తులు, ఆభరణాలు, బంగారం, నిధులు, భూములకు సంబంధించిన వివరాలను ఆన్లైన్లో పారదర్శకంగా ఉంచుతున్నామని తెలిపారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా భక్తుల విశ్వాసానికి అనుగుణంగా టీటీడీ నిర్వహణ మరింత పారదర్శకంగా, సేవాభావంతో కొనసాగాలని ఆకాంక్షించారు.
మొత్తంగా చూస్తే, చంద్రబాబు ప్రకటించిన ప్రణాళికల్లో తిరుపతికి ఆధునిక మౌలిక వసతులు, తిరుమలకు పర్యావరణహిత అభివృద్ధి, భక్తులకు భద్రత మరియు మెరుగైన సేవలు, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆలయాల విస్తరణ, వైద్య-విద్యా రంగాల అనుసంధానం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత కనిపిస్తోంది. తిరుమల-తిరుపతి ప్రాంతాన్ని ఆధ్యాత్మికతతో పాటు పర్యావరణ పరిరక్షణ, సేవా కార్యక్రమాలు, ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దే దిశగా ఈ ప్రణాళికలు రూపొందించినట్లు సీఎం చంద్రబాబు తెలిపారు.
