దేశంలో లోక్సభ, అసెంబ్లీ స్థానాల పెంపు.. కేంద్రం భారీ ప్రణాళిక – దక్షిణాదికి ఊరట?
దేశ రాజకీయ వ్యవస్థలో పెద్ద మార్పులకు దారితీసే కీలక నిర్ణయంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆలోచనలు వేగవంతం చేసింది. లోక్సభ మరియు రాష్ట్ర అసెంబ్లీ స్థానాల సంఖ్యను గణనీయంగా పెంచే ప్రణాళికను కేంద్రం సిద్ధం చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఈ పార్లమెంటు సమావేశాల్లోనే సంబంధిత బిల్లును ప్రవేశపెట్టే అవకాశం ఉన్నట్లు రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది.
ప్రస్తుతం దేశంలో 543 లోక్సభ స్థానాలు ఉండగా, వాటిని 816కి పెంచే ప్రతిపాదన ఉంది. అదే విధంగా దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న 4,123 అసెంబ్లీ స్థానాలను 6,185కి పెంచే దిశగా ప్రణాళిక రూపొందిస్తున్నట్లు సమాచారం. ఇది అమలులోకి వస్తే భారత రాజకీయ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద నిర్మాణాత్మక మార్పుగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్పై ప్రభావం
ఈ ప్రతిపాదన ప్రకారం రాష్ట్రాల వారీగా కూడా స్థానాల పెంపు జరుగనుంది.
👉 తెలంగాణలో:
- అసెంబ్లీ స్థానాలు: 119 → 179
- లోక్సభ స్థానాలు: 17 → 26
👉 ఆంధ్రప్రదేశ్లో:
- అసెంబ్లీ స్థానాలు: 175 → 263
- లోక్సభ స్థానాలు: 25 → 38
ఈ పెంపుతో రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ రాజకీయ సమీకరణాలు పూర్తిగా మారే అవకాశం ఉంది. కొత్త నియోజకవర్గాల ఏర్పాటుతో కొత్త నాయకులకు అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
జనాభా లెక్కల ఆధారంగా పునర్విభజన
కేంద్రం ప్రణాళిక ప్రకారం, 2027 మార్చి నాటికి జనాభా లెక్కలు (Census) పూర్తి చేసి, ఆ నివేదిక ఆధారంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) చేపట్టాలని భావిస్తోంది. అయితే, ఇదే అంశం దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ చర్చకు దారి తీసింది.
దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళన
జనాభా ఆధారంగా స్థానాల పునర్విభజన చేస్తే, జనాభా నియంత్రణలో ముందున్న దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు నష్టం కలిగే అవకాశం ఉందని ఆ రాష్ట్రాల రాజకీయ పార్టీలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఉత్తర భారత రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ స్థానాలు పెరగడం వల్ల రాజకీయ సమతౌల్యం దెబ్బతింటుందని వారు భావిస్తున్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో ప్రతి రాష్ట్రంలో సుమారు 50% మేర స్థానాల పెంపు చేయాలనే ఫార్ములాపై కేంద్రం ఆలోచిస్తున్నట్లు సమాచారం. ఇది దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు కొంత ఊరటనిచ్చే నిర్ణయంగా భావిస్తున్నారు.
రాజకీయంగా కీలక మార్పులు
ఈ ప్రతిపాదన అమలులోకి వస్తే:
- పార్లమెంటులో సభ్యుల సంఖ్య భారీగా పెరుగుతుంది
- రాష్ట్ర అసెంబ్లీల్లో ప్రతినిధిత్వం విస్తరిస్తుంది
- ప్రాంతీయ పార్టీలకు కొత్త అవకాశాలు
- రాజకీయ పోటీ మరింత పెరుగుతుంది
అయితే, ఈ నిర్ణయం అమలుకు రాజ్యాంగ సవరణ అవసరం ఉండటంతో పాటు, అన్ని రాష్ట్రాల అంగీకారం కీలకంగా మారనుంది.
మొత్తం చూస్తే…
దేశంలో ప్రజాస్వామ్య ప్రతినిధిత్వాన్ని విస్తరించేందుకు ఇది ఒక పెద్ద అడుగు అయినప్పటికీ, ప్రాంతీయ సమతౌల్యం, రాజకీయ ప్రభావాలు వంటి అంశాలపై విస్తృత చర్చ అవసరం ఉంది. రాబోయే రోజుల్లో ఈ అంశం దేశ రాజకీయాల్లో హాట్ టాపిక్గా మారడం ఖాయం.
