హైదరాబాద్ నగరంలో దోమల సమస్య రోజురోజుకూ తీవ్రరూపం దాల్చుతున్న నేపథ్యంలో సంచలన విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. నగర పరిధిలో దోమల నివారణ కోసం చేపట్టాల్సిన ఫాగింగ్ కార్యక్రమంలో భారీ అవినీతి జరిగిందన్న ఆరోపణలు చర్చనీయాంశమయ్యాయి. ముఖ్యంగా Greater Hyderabad Municipal Corporation (జీహెచ్ఎంసీ) పరిధిలో ఫాగింగ్ కోసం కేటాయించిన డీజిల్ను పూర్తిగా వినియోగించకుండా అక్రమంగా విక్రయించినట్లు ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
ప్రతి నెల ఫాగింగ్ వాహనాలకు పెద్ద మొత్తంలో డీజిల్ కేటాయించబడుతుండగా, అందులో గణనీయమైన భాగం ఫీల్డ్లో వినియోగం కాకుండానే మాయం అయినట్లు సమాచారం. సిబ్బందికి నెలకు రూ.5 వేల చొప్పున ఇచ్చి మిగిలిన డబ్బులను సూపర్వైజర్, ఏఈ (అసిస్టెంట్ ఇంజినీర్), ఎస్ఈ (సూపరింటెండింగ్ ఇంజినీర్) స్థాయి అధికారుల మధ్య పంచుకున్నట్లు అంతర్గత వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
ఈ వ్యవహారం బయటపడటానికి కారణం పంపకాలలో తేడాలు రావడమేనని తెలుస్తోంది. కేటాయించిన డీజిల్ పరిమాణం, వాస్తవ వినియోగం మధ్య భారీ వ్యత్యాసం ఉండటంతో అనుమానాలు మొదలయ్యాయి. కొందరు సిబ్బంది గోప్యంగా ఉన్నతాధికారులకు సమాచారం అందించడంతో విచారణకు ఆదేశాలు జారీ అయ్యాయి.
ప్రాథమిక దర్యాప్తులో పలు అసంగతాలు బయటపడినట్లు తెలుస్తోంది. వాహనాల లాగ్బుక్స్లో నమోదైన కిలోమీటర్లు, వినియోగించిన డీజిల్ పరిమాణం సరిపోలకపోవడం, కొన్ని రోజులుగా ఫాగింగ్ జరగకపోయినా డీజిల్ వినియోగం చూపించడం వంటి అంశాలు విచారణలో బయటపడ్డాయని సమాచారం. దీంతో బాధ్యులపై చర్యలు తీసుకునే దిశగా అధికారులు ముందడుగు వేశారు.
ఇప్పటికే ఒక సూపర్వైజర్ను విధుల నుంచి తొలగించినట్లు ఉన్నతాధికారులు వెల్లడించారు. తదుపరి దర్యాప్తు కొనసాగుతోందని, సంబంధిత అధికారులపై కూడా చర్యలు తప్పవని స్పష్టం చేశారు. అవినీతి నిరూపితమైతే కఠిన శిక్షలు విధిస్తామని హెచ్చరించారు.
ఇదిలా ఉండగా, డీజిల్ను సిబ్బంది అమ్ముకునే అవకాశాన్ని పూర్తిగా నిరోధించేందుకు కొత్త విధానాన్ని అమలు చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఇకపై డీజిల్ను నేరుగా వాహనాల్లోనే నింపడం, అదనంగా మెలాథిన్ వంటి కెమికల్ కలిపి అందించడం ద్వారా దుర్వినియోగం అరికట్టే ప్రయత్నం చేస్తున్నారని చెబుతున్నారు. అయితే ఈ చర్యలు తాత్కాలికమా? లేక వ్యవస్థాత్మక మార్పులకు నాంది పలుకుతాయా? అన్నది ప్రశ్నగా మారింది.
నగరంలో దోమల పెరుగుదలతో డెంగ్యూ, మలేరియా, చికున్గున్యా కేసులు పెరుగుతున్నాయి. ఫాగింగ్ సరైన రీతిలో జరగకపోవడం వల్లే సమస్య తీవ్రతరమైందని పౌరసంఘాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. పన్నులు చెల్లించే ప్రజలకు ప్రాథమిక సేవలు అందకపోవడం బాధాకరమని విమర్శిస్తున్నారు.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఫాగింగ్ ఒక్కటే సరిపోదని, నిల్వ నీటి తొలగింపు, డ్రైనేజీ శుభ్రత, చెత్త నిర్వహణ వంటి అంశాల్లో సమగ్ర చర్యలు అవసరమని చెబుతున్నారు. అయితే ఫాగింగ్ కోసం కేటాయించిన నిధులు సక్రమంగా వినియోగించకపోతే ఎలాంటి కార్యక్రమాలు ఫలించవని స్పష్టం చేస్తున్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో జీహెచ్ఎంసీ పరిపాలనపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. పారదర్శకత కోసం డీజిల్ వినియోగంపై డిజిటల్ ట్రాకింగ్ వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టాలని, ప్రతి వార్డులో ఫాగింగ్ షెడ్యూల్ను ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచాలని డిమాండ్లు వినిపిస్తున్నాయి.
మొత్తానికి, దోమల సమస్య వెనుక కేవలం వాతావరణ మార్పులు లేదా వర్షాలు మాత్రమే కాకుండా పరిపాలనా లోపాలు, అవినీతి కూడా కారణమయ్యాయా? అన్న అనుమానాలు బలపడుతున్నాయి. పూర్తి స్థాయి విచారణ అనంతరం అసలు వాస్తవాలు బయటకు రానున్నాయి.
